Domateste Esansiyel Yağ Kaynaklı Organo-Nanopartikül Uygulamalarının Morfolojik ve Biyokimyasal Parametreler Üzerine Etkisi

Abstract

Bu çalışma, domates bitkisinde (Solanum lycopersicum L.) farklı esansiyel yağ kaynaklı organo-nanopartikül (NP) uygulamalarının morfolojik gelişim ve antioksidan savunma sistemi üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Denemede beş farklı uygulama değerlendirilmiştir: Kontrol (NP0), nane [p(MO)], susam [p(SO)], soğan [p(OO)] ve sarımsak [p(GO)] kaynaklı organo-nanopartiküller. Bitkiler, uygun yetiştirme koşullarında büyütülmüş ve yaprak sayısı, bitki boyu, gövde çapı, sürgün-kök yaş ve kuru ağırlıkları gibi morfolojik parametreler ile katalaz (CAT), süperoksit dismutaz (SOD), askorbat peroksidaz (APX), malondialdehit (MDA), toplam fenol içeriği ve DPPH serbest radikal giderici kapasite gibi biyokimyasal parametreler analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, nanopartikül uygulamalarının bitki büyümesi ve fizyolojik tepkiler üzerinde anlamlı etkiler oluşturduğunu ortaya koymuştur. Özellikle susam bazlı nanopartikül uygulaması [p(SO)], hem morfolojik büyüme parametrelerinde (en yüksek bitki boyu, yaprak sayısı ve sürgün ağırlığı) hem de antioksidan savunma sistemi bileşenlerinde (en yüksek SOD ve fenol içeriği, en düşük MDA) en olumlu sonuçları vermiştir. Sarımsak kaynaklı nanopartiküller ise gövde çapı ve APX aktivitesi açısından dikkat çekici performans sergilemiştir. Bu bulgular, esansiyel yağların nanopartikül formda uygulanmasının bitkilerde büyüme teşvik edici ve oksidatif stres azaltıcı etkiler yarattığını göstermektedir. Sonuç olarak, esansiyel yağ bazlı nanopartiküller tarımsal üretimde biyostimülant olarak kullanılabilir potansiyele sahiptir. Ancak bu etkinin kalıcılığı ve çevresel etkileri için ileri düzey araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.