Plantago Anatolica Bitkisinden Elde Edilen Ardışık Ekstrelerin Fitokimyasal Analizi ve Potansiyel Sağlık Değerlerinin Araştırılması

Abstract

Bu çalışma ile beraber ülkemizin Doğu Anadolu Bölge?sinde yayılış gösteren ve yöre halkı tarafından halk hekimliğinde çeşitli hastalıkların tedavisinde yoğun bir biçimde kullanılan endemik bir tıbbi bitki türü olan Plantago anatolica Tutel R. Mill. bitkisinden elde edilen çeşitli ekstrelerin (liyofilize ardışık, infüzyon, dekoksiyon ve su) antioksidan ve enzim inhibisyonu aktiviteleri ve fitokimyasal kompozisyonunun belirlenmesi ile ilgili çalışmalar yürütülmüştür. Spektrofotometrik ve kromatografik analizler sonucunda ekstrelerin fenolik (kafeik asit, klorocenik asit, apigenin ve kamferol) ve lipofilik bileşikler (palmitik asit, linolenik asit ve benzotiazol) yönünden zengin kaynaklar olduğu tespit edilmiştir. Kafeik asit başta olmak üzere fenolik bileşikler yönünden zengin olarak tespit edilen ekstreler içerisinde, etanol fraksiyonu ve infüzyon esktresi oldukça yüksek ORAC (1923 ve 1010 µmol Troloks eşdeğeri/g ekstre), FRAP (891 ve 660 µmol Fe2+/g ekstre), DPPH (IC50: 0,87 ve 0,34 mg/ml), demir şelatlama (IC50: 0,09 mg/ml), orta düzeyde antiamilaz (IC50: 4,31 ve 5,32 mg/ml), yüksek antiglukozidaz (IC50: 0,76 ve 0,64 mg/ml) ve antilipaz (IC50: 0,07 ve 0,04 mg/ml) aktiviteleri göstermiştir. Fenolik ve lipofilik bileşikler açısından zengin bir kaynak olan Plantago anatolica bitkisinden elde edilen etanol fraksiyonu ve infüzyon ekstresi yüksek antioksidan ve enzim inhibitörlüğü özelliklerinden dolayı in vivo çalışmalar için seçilmiş aktif ekstreler olarak kullanılabilir.