Göreli Yoksulluktaki Değişimlerin Bileşenlerine Ayrıştırılması: Türkiye Örneği

Abstract

Bu çalışmanın amacı Türkiye’de göreli yoksulluktaki değişimleri nominal ve reel açıdan ekonomik büyüme, gelirin yeniden dağılımı ve yoksulluk sınırındaki değişim bileşenleri olmak üzere üç bileşene ayrıştırmaktır. Çalışmanın bir diğer amacı ise bu bileşenlerin göreli yoksulluktaki değişimlere olan yüzdesel katkılarını hesaplamaktır. Ayrıştırma analizi, 2011-2021 dönemi Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması’ndan ulaşılan mikro veri setleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ayrıştırma analizi sonuçlarına göre ele alınan tüm dönemlerde göreli yoksulluktaki değişimler üzerinde hem nominal hem de reel açıdan ekonomik büyümenin her zaman azaltıcı bir etkiye sahip olduğu görülürken yoksulluk sınırındaki değişimin her zaman artırıcı bir etkiye sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Göreli yoksulluktaki değişimler üzerinde gelirin yeniden dağılım bileşeninin nominal açıdan zayıf ve belirsiz bir etkiye sahip olduğu, reel açıdan ise bazı dönemlerde önemli etkilere sahip olabileceği ortaya çıkmıştır. Buna ilaveten nominal açıdan göreli yoksulluktaki değişimlerin gelirin yeniden dağılımı bileşeninden ziyade daha çok ekonomik büyüme ve yoksulluk sınırındaki değişim bileşenleri tarafından açıklandığı bulunmuştur. Reel açıdan ise göreli yoksulluktaki değişimlerin bazı dönemlerde üç bileşen tarafından da açıklanabildiği ortaya çıkmış fakat genel olarak ekonomik büyüme ve yoksulluk sınırındaki değişim bileşenlerinin göreli yoksulluktaki değişimlerden sorumlu olduğu belirlenmiştir.