Engelli Bireylerin Adalete Eşit Erişilebilirlik Konusunun İncelenmesi: Van İli Örneği

Abstract

Uluslararası hukuk belgelerinde ve ulusal yasalarda bireylerin birçok hakkı gibi eşitkoşularda adalete erişim hakkı da güvence altına alınmıştır. Böylece bireyler temel hakları ileilgili herhangi bir olumsuzluk yaşadıklarında yasal olarak belirlenen temel hakları devreyegirmekte ve adalet kurumlarına erişimleri zorunlu hale gelmektedir. Engellilik, herhangibir nedenle bireylerde fiziksel, ruhsal, zihinsel olarak bir yetersizliğin meydana gelmesi veyetersizlikten etkilenen bireyin, yaşamının birçok alanında engellere maruz kalması olaraktanımlanabilir. Engellilik durumu bireyin, sağlık, eğitim ve adalet gibi kurumlarındaki temelhaklarına yönelik hizmetlere eşit erişimini sınırlı kılmaktadır. Engelli bireylerin adalete erişimisınırlı olduğu için engellilerin adalete erişim konusunda yaşadığı sorunların tespiti oldukçaönemlidir. Türkiye’de engellilerin adalete eşit erişimi konusunda yapılan araştırmalar yokdenecek kadar azdır. Dolayısıyla bu araştırmanın amacı, bedensel, görme ve işitme engellibireylerin Van Adalet Sarayına eşit erişim durumlarının incelenmesi olarak belirlenmiştir.Araştırmanın çalışma grubu Van ilinin Tuşba, İpekyolu ve Edremit ilçelerinde yaşayan ve 2018yılı içinde adalete erişim ihtiyacı doğan toplamda 15 engelli bireyden oluşmaktadır. Verileryarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla katılımcılarla yüz yüze görüşme sonucu ve dört aylıksüreçte elde edilmiştir. Katılımcılardan elde edilen veriler betimsel analize tabi tutularaksunulmuştur. Engelli bireylerin Van Adalet Sarayına eşit erişim konusunda dış mekândagüçlükler ile karşılaştıklarına, iç mekânda yeterli danışmanlık hizmeti almadıklarına, adaleteeşit erişim konusunda ayrımcılığa maruz kaldıklarına ilişkin bulgulara ulaşılmıştır. Böylece,engelli bireylerin adalete eşit erişim haklarına erişebilirlik bağlamında yararlanamadıklarısonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla, ileri araştırmalar için engelli bireylerin adalete erişimikonusunda Türkiye geneli yeni araştırmaların yapılması önerilmektedir.