Klasik Türk Edebiyatında Mizahın Farklı Bir Yönü: Şairin\rkendini Alaya Alması\r

Abstract

Bir kişinin, kurumun veya toplumun olumsuz ve gülünç yanlarını nazım veya nesir olarak\releştirmek ve kötüleyip alaya almak anlamına gelen hiciv, divan edebiyatında geniş bir yer\rtutmaktadır. Klasik edebiyatta şairler “methiye” ile bir başkasını, “fahriye” ile de kendisini\röver. Ancak şairlerin kendilerini eleştirmesi ve alaya alması nadir görülen durumlardandır.\rBir kişiyi hicvetmek methiyenin, şairin kendisini hicvetmesi de fahriyenin zıttı olarak\rgörülebilir. Divan edebiyatında daha çok hezliyat, mizah ve hiciv muhtevalı şiirler yazan bazı\rşairlerin kendilerini de alaya aldıkları görülür. Şairler şişmanlık, köselik, yaşlılık, dişlerinin ve\rbazı uzuvlarının olmaması gibi fiziksel kusurlarının yanı sıra şiirlerinin düzensiz, manasız,\rtatsız tuzsuz ve maskara olması gibi hususlarda kendilerini alaya alabilirler. Bunu yaparken\rhiciv ve mizahın bir özelliği olan kaba ve argo sözler sarf etmekten de kaçınmazlar. Bu\rçalışmada divan edebiyatında hiciv ve mizah yönü öne çıkan bazı şairlerin şiirlerinden\rhareketle, şairlerin kendi fiziksel kusurları ve şairlik yetenekleriyle alay etmeleri ele alınmıştır.\r