Turist Rehberliği Mesleğine Yönelik Farkındalık İnşası: Göstergebilimsel Analiz

Abstract

Günümüzde yapay zekâ ile oluşturulan görseller, herhangi bir konuyla ilgili bireylerin zihninde imge yaratımıyla farkındalık oluşturmaktadır. Bu tür görsellerin bireylerde nasıl anlam taşıdığını araştırmaya yönelik çalışmalar hala sınırlıdır. Çalışmanın amacı, Turist Rehberleri Dayanışma Platformu’nda turist rehberlerine yönelik paylaşılan yapay zekâ destekli görsellerde hangi unsurların ön plana çıktığını incelemektir. Bu doğrultuda çalışmada göstergebilimsel analiz uygulanmıştır. Bu yönüyle araştırma keşifsel niteliktedir. Çalışmada, platformun WhatsApp uygulamasında 10/02/2024 tarihinde paylaşılan tüm görseller (92 adet görsel) değerlendirme kapsamına alınmıştır. Araştırmaya konu olan görseller MAXQDA veri analizi programı ile analiz edilmiştir. Görsellerde ağırlıklı olarak kültür turizmi üzerinde durulmuş, görsellerin temel konusunu da kültür turizmi oluşturmuştur. Görseller tüm araştırmacılar tarafından kontrol edilmiş, görüş birliğine varılarak kodlar ve temalar oluşturulmuştur. Analiz sonucunda üç tema ortaya çıkmıştır. Bu temalar ‘turistik çekicilikler’, ‘roller’ ve ‘özellikler’ temalarıdır. Turistik çekicilikler ‘tarihi yapılar’, ‘antik kentler’, ‘doğal yapılar’ ve ‘turistik etkinlikler’ olarak alt kategorilere ayrılmaktadır. İlgili görsellerin mekânsal tasvirlerinde tarihi yapıların ön plana çıktığı görülmüştür. Görsellerde rehberlerin anlatıcı rolü ön plana çıkarken ‘yol gösterici’, ‘merak uyandıran’, ‘koruyucu’, ‘iletişim kuran’ ve ‘yardımsever’ rolleri vurgulananlar arasındadır. Özellikler teması altında; turist rehberliğinin ‘dünyanın en eski mesleklerinden biri’ olması özelliğinin yanında profesyonel turist rehberlerinin ‘duygusal yönü’, ‘unutulmaz anılar yaratan’ olması ve farklı toplumsal yapılara saygılı olmasının vurgulandığı tespit edilmiştir. Bu görsellerin analizinin, turist rehberliği mesleğinin anlamının ve öneminin anlaşılmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Analiz edilen bu görsellerin profesyonel turist rehberliği mesleğinin nasıl algılandığını belirlemek ve bu mesleğin sahip olduğu etki ve niteliklere karşı bir farkındalık yaratmak açısından önemli olduğu söylenebilir. Gelecekte yapay zekâ görsellerinin turist rehberleri, yerli ve yabancı turistler için ne anlam ifade ettiğini belirlemeye yönelik araştırmalar yürütülebilir. Ayrıca yapay zekâ destekli görsellerin artması neticesinde alana yönelik araştırmaların çeşitlendirildiği ve farklı teknikler kullanarak profesyonel turist rehberliği mesleğinin anlamının ve öneminin vurgulandığı araştırmalar yürütülebilir. Bu araştırmadaki göstergebilimsel yaklaşım turist rehberliği mesleğine yönelik anlayışı geliştirmeye yönelik bilgilendirici ve ilgi çekici eğitim materyalleri tasarlamak için kullanılabilir.