Tofiq Quliyev’in “qızıl Üzük” Eserinin Şan ve Klasik Gitar İçin Uyarlanması

Abstract

Gitar çalgısı dünya okullarında solo çalgıolarak kabul edilmeden önce çoğunlukla şarkıeşliği için kullanılmaktaydı. Gitar çalgısının,yapısı gereği armonik ve kontrpuantal müzikyapıtlarına uygunluğu, arpej ve legatotekniğinde ayrıcalıklı bir tınıya sahipolmasının yanı sıra, perküsyon etkisi yaratanritmik bir kabiliyeti de mevcuttur. Klasik gitarçalgısının tarihî gelişim süreci dikkatealındığında, bu naif sesli çalgının insan sesineeşlik etmek için mükemmel bir ses altyapısıoluşturma potansiyeline sahip olduğubestecilerin de dikkatini çekmiştir. NitekimSchubert ve Berlioz gibi ünlü romantikdönem bestecileri klasik gitar çalgısı için şarkıeşlikleri yazmışlardır.Bu çalışmada Azerbaycanlı besteci TofiqQuliyev’in Baxtiyar adlı filme yazdığışarkılardan Qızıl Üzük adlı eseri ele alınmıştır.Araştırmada adı geçen bu eserin, klasik gitarestetiği göz önünde bulundurularak klasikgitara uyarlanması ve yorumlanması ilerepertuara katkı sağlanması amaçlanmıştır.Bu doğrultuda, eserin klasik gitar çalgısınauyarlanışında teknik ve müzikal özelliklereönem verilerek eserin orijinal yapısınınbozulmamasına dikkat edilmiştir. Ayrıca,yeni bir edisyon oluşturmak amacıyla, esernota yazım programında gitar notasyonunauygun biçimde yeniden yazılmıştır.