Necati Öner’in Mantık Felsefesi ve Mantık İlkelerine Yaklaşımı

Abstract

Bu çalışma, Necati Öner’in mantık felsefesine ve mantık felsefesinin önemli problemlerindenbiri olan mantık ilkelerine dair görüşlerini ihtiva etmektedir. Öner’in nazarında bilimlerin kendiiçyapılarında kalarak çözemediği problemleri söz konusudur. Çözülemeyen bu problemlerinvarlığı felsefeye kapı aralamaktadır. Benzer durum, mantık bilimi için de geçerlidir. Düşünceninişleyişini konu edinen mantık, bir bilim olması nedeniyle diğer bilimlerde olduğu gibi onun dafelsefesinin olması gayet tabidir. Mantık biliminin kendi içinde çözemediği bazı problemlerinvarlığı onu felsefeye yöneltmekte, böylelikle mantık felsefesi mümkün olmaktadır. Bu çerçevedeÖner’in dikkat çektiği ve çözümlemeye çalıştığı temel problemler, mantığın bir bilim olarak felsefedenfarklılığı, mantığın ilkeleri, kavramlar, önermeler ve akıl yürütmelere ilişkin olmuştur.O, mantığı özel ve dar konusundan dolayı felsefeden ayrı düşünerek, matematik ve fizik gibi birbilim dalı olarak temellendirir. Mantığın konusu, ona felsefe ve bilimler için bir yöntem bilimolma niteliği kazandırsa da bu ikinci dereceden bir öneme sahiptir. Mantık felsefesiyle birlikteonun önemli problemlerinden biri olan mantığın özdeşlik, çelişmezlik, üçüncü şıkkın imkânsızlığıve yeter sebep ilkeleri bu çalışmanın bir diğer inceleme konusu olmuştur. Bu çerçevedeÖner’in temel çabası, bu ilkelerin salt zihinsel olmadığı, aynı zamanda olguya da uygulanabilirliğinedönük olmuştur. Olguya uygulamada bazı sıkıntıların görülmesi, ilkelere dair doğruçözümlemelerin yapılamamasından kaynaklanmaktadır. Buna göre özdeşlik ilkesi, olgusal vekavramsal olarak çifte gerçeklik temellinde anlaşılmalıdır. Çelişmezlik, belirli şartlar altında düşünülmelidir.Üçüncü şıkkın imkânsızlığı varlığı anlamada eksik, ama doğru yorumlanmalıdır.Aynı şekilde yeter sebep, sınırlılıkları hesaba katılarak kabul edilmelidir. Bütün eksiklik ve sınırlılıklarınarağmen, insanın bütün akıl yürütmeleri mantığın ilkelerine bağlı gerçekleşmekteve bu ilkeler olmadan insanın bilim yapması mümkün olmamaktadır.