Turkish Architectural Remains in Gümüşhane

Abstract

Gümüşhane, gerek Trabzon - Erzurum arasında bir geçiş oluşturması gerekse gümüş ve altın madenlerinden dolayı birçok medeniyete sahne olmuştur. Coğrafi konumu itibariyle savunmaya elverişli bir yer olması buranın önemini bir kat daha artırmıştır. 'Gümüşhane'deki Türk Dönemi Mimari Eserleri' adlı yüksek lisans çalışmasında Gümüşhane il merkezi ile Kelkit, Şiran, Torul, Köse ve Kürtün ilçeleri ve köylerini içine alan yerleşim yerlerinde bulunan Türk Dönemi mimari eserler konu alınmıştır. Araştırmaya konu olan yerlerde yapılan çalışmalar neticesinde; cami, köprü, çeşme, hamam, han, türbe, namazgah, arasta (taş mağaza), ev, değirmen, kale gibi Türk döneminde yapılmış olduğu tespit edilen eserlerden ev ve kale dışında kalan mimari eserler üzerinde detaylı incelemeler yapılarak bu yapıların mimarlık ve sanat değerlerinin tespit ve değerlendirilmesine çalışılmıştır. Gümüşhane'de tespit edilen Türk dönemi mimari eserler Osmanlı Devrinden kalmadır. 11 cami, 5 türbe, 10 çeşme, 19 köprü, 2 han, 2 arasta (taş mağaza), 1 namazgah ve 6 hamam olmak üzere toplam 56 eser tespit edilmiş, bu eserlerden 54 tanesi incelenmiştir. Çalışma sonucunda her yapının planları çıkartılmış, fotoğrafları çekilmiştir. Daha sonra yapılar hakkında ayrıntılı bilgiler verilerek eserler tanıtılmaya çalışılmıştır. Yapılan bu çalışma ile, Gümüşhane'deki mimari eserlerin incelenerek tek bir eserde toplanmasına çalışılmıştır.Becouse of being a transition between Trabzon and Erzurum, having gold and silver mines and having suitable geographical position for defence, many civilizations have been seen in Gümüşhane. In this master thesis, named 'Turkish Architectural Remains in Gümüşhane', the Turkish architectural remains were studied, those are situated in the center of Gümüşhane, Kelkit, Şiran, Torul, Kürtün and also in their villages. During this studying, mosques, bridges, fountains, public baths, khans, tombs, open-air prayer place, stores, houses, mills, citadels were determined which were built during Turkish period. These architectural remains except houses and citadels, were studied in detail for giving knowledges about their architectural characteristics. In the scope of these thesis, 11 mosques, 5 tombs, 10 fountains, 19 bridges, 2 khans, 2 stores, 1 open-air prayer place and 6 public baths were determined, which were built during Ottoman Period. But 54 of these total 56 architectural remains were studied. At the result of this study, plans and photographs of these remains were taken and then konwledges about this remains were given in detail. With this study, Turkish architectural remains in Gümüşhane tried to present and explain in one study.