Gurluların Var Olma Mücadelesinde Bir Dönüm Noktası: Âhengerân Savaşı (400/1010-1011)*

Abstract

Gurlular 552-612/1157-1216 yÕllarÕ arasÕnda Gazneve Herat sÕnÕrlarÕnda bulunan Afgan൴stan'Õn da÷lÕkb|lges൴nde ba÷ÕmsÕz b൴r devlet kurmuúlardÕr. Budevlet൴n kuruluúundan önce hanedana mensupúahs൴yetler൴n b|lgede federat൴f b൴r úek൴lde h k ms rd kler൴ b൴l൴nmekted൴r. Ba÷ÕmsÕzlÕ÷a g൴den s reçyaklaúÕk olarak ൴k൴ yüz yÕl s rm út r. X. asrÕnortalarÕndan ൴t൴baren Gur hanedan yeler൴n൴n komúudevletlerle b൴rtakÕm mücadelelere g൴r൴út൴kler൴görülmekted൴r. Bunlardan ൴lk൴ Gaznel൴lerDevlet൴'d൴r. 352/963 yÕlÕnda Gazne úehr൴ndeAlpteg൴n tarafÕndan temeller൴ atÕlan bu devlet,Sebükteg൴n zamanÕnda sa÷lam temeller üzer൴neoturtulmuú ve teúk൴latlÕ b൴r yapÕya b r nm út r.Mahmud b. Seb kteg൴n'൴n h k m s rd ÷ yÕllar ൴se(388-421/998-1030) Gaznel൴ Devlet൴'n൴n en parlakdönem൴n൴ ൴ht൴va etmekted൴r. Gurlu-Gaznel൴m nasebetler൴n൴n Seb kteg൴n'൴n ൴kt൴darÕ zamanÕndabaúladÕ÷Õ, kaynaklardan anlaúÕlmaktadÕr. KarúÕlÕklÕ൴l൴úk൴ler൴n pek de dostane b൴r hal almadÕ÷Õ bu d|nemve yaúanan savaúlar Gur b|lges൴n൴n do÷u kÕsmÕnÕnGaznel൴ler൴n hâk൴m൴yet൴ altÕna geçmes൴ ൴lenet൴celenm൴út൴r. Ancak Sultan Mahmud d|nem൴ndeGurlularÕn ൴taatten çÕkmalarÕ ൴k൴ devlet൴ b൴r kez dahakarúÕ karúÕya get൴rm൴ú ve yen൴ b൴r m cadele safhasÕbaúlamÕútÕr. Gurlu-Gaznel൴ askerv harekâtlarÕnÕn ensomut örnekler൴nden b൴r൴ olarak sayÕlab൴lecekÆgengerân SavaúÕ, net൴celer൴ ൴t൴barÕ ൴le her ൴k൴ devlet൴ç൴n de en |neml൴ savaúlardan b൴r൴d൴r. Bu çalÕúmadaz൴kred൴len savaúa g൴den süreç ve bu savaúÕnsonuçlarÕ de÷erlend൴r൴lm൴út൴r.