Muhammed b. İshâk es-Serrâc (Ö. 313/925) ve Müsned Adlı Eseri

Abstract

Hadis ilminin altın çağı olarak kabul edilen hicrî üçüncü asır, önemli şahsiyetler ve şöhret kazanmış eserlerle temayüz etmektedir. Bu dönemde ilmî kişiliğiyle öne çıkan müelliflerden biri de Ebü'l-Abbâs Muhammed b. İshâk es-Serrâc'tır (ö. 313/925). Bu çalışmada Ebü'l-Abbâs es-Serrâc'ın hayatı, ilmî kişiliği ve Müsned adlı eseri konu edilmiştir. Horasan muhaddisi olarak anılan ancak hakkında yeterli düzeyde akademik çalışma yapılmamış bir müellif olan Serrâc'ın Müsned adlı eserini hadis ilmi açısından inceleyerek hem eserin ilmî değerinin hem de Serrâc'ın hadisçiliğinin ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde müsned kavramı ve hadis tarihinde müsnedler hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Serrâc'ın ilmî şahsiyeti ve eserleri incelenmiş; onun hadis ilminin yanı sıra tarih alanında da öne çıkan bir âlim olduğu, ayrıca sikalığı, fazileti ve ilmî derinliği konusunda âlimlerin görüş birliği içinde olduğu tespit edilmiştir. İkinci bölümde Müsned, hem biçim hem de muhteva açısından incelenmiştir. Eser, fıkıh bâblarına göre başlıklandırılan, ale'r-ricâl sistemi içerisinde ale'l-ebvâb tarzıyla te'lif edilmiştir. Eserin büyük bir çoğunluğunun sahih ve merfu rivâyetlerden oluştuğu, rivâyetlerin ise sema yoluyla ve âli isnadlarla rivâyet edildiği tespit edilmiştir.

The third century of the Hıjri calender, regarded as the golden age of hadith science, is distinguished by significant figures and renowned works. Among the authors who came to the forefront during this period with his scholarly personality is Abû al-Abbâs Muhammed b. İshak as-Serrâj (d. 313/925). This study focuses on the life, scholarly identity, and the work titled Musnad by Abû al-Abbas as-Sarrâj. Although he is known as a Khurasani hadith scholar, sufficient academic research has not been conductedon him. By examiningthe Musnad in terms of hadith science, this study aims to reveal both the csholarly value of the work and Sarrâj's contribution as a hadith scholar In the introduction of the study, information is provided about the concept of Musnad and musnads in the history of hadith. The first chapter examines Sarrâj's scholarly identity and Works; it has been determined that he stood out not only in the field of hadith but also in history, and that scholars were in consensus regarding his reliability, virtue, and scholarly depth. In the second chapter, Musnad is analyzed in terms of both form and content. The work is titled according to jurisprudential chapters and is compiled in the ala al-rijal systems in the style of ala al-abwab. It has been determined that the majority of the narrations consist of authentic (sahih) and elevated (merfu) reports, and that the narrations were transmitted through sama and high (âli) isnads.