Bilge Karasu’nun Gece ve Kılavuz Adlı\rromanlarında Postmodern Özne ve Anlatı

Abstract

Postmodernizm, klasik ve modern düşünme biçimlerinin bütüncül ve\rsistematik yapısına, normatif kalıplarına karşı ortaya çıkan modernite sonrası\rbir fenomendir. Hem kültürel hem de düşünsel anlamda geleneksel ayrımlara,\rkendi içerisinde hiyerarşi oluşturan kavramsal ön kabul ve yargılara karşıdır.\rİndirgeyici ve tek-merkezli sınıfsal kümelenmeleri ayrıştırır; bunun yerine çok\rsesli, marjinal bir toplum imgesi yaratır. Edebî anlamda postmodernizm kendi\riçine kapanmış, çağrışımdan yoksun nihai anlam dizilerini, kurgusal kalıpları\rkırmaya çalışır. Yazarın tanrı benzeri kurgusal hâkimiyetini, anlatı\röznelerinin iki boyutlu yapısını, kalıplaşmış anlatı statükosunu yok eder.\rKonvansiyonel ikililikleri; kurmaca ile hakikati, sıra dışı ile sıradanı, sahte ile\rgerçeği, esas ile marjini birbirleriyle çarpıştırır. Batı edebiyatında\rpostmodernist anlatı, modernizme karşı geliştirilen belirli estetik yeniliklerin\rve süreçlerin sonucunda ortaya çıkar. Fakat Türk edebiyatında roman sanatı\rtürsel olgunluğuna daha geç dönemde ulaşır. Bu nedenle modernist ve\rpostmodernist estetik nitelikler, kimi eserlerde bir arada bulunur.\rPostmodernist roman, kendi özgün ve radikal formuna Türk edebiyatında\rseksenli ve doksanlı yıllarda ulaşır. Bilge Karasu, bu bağlamda postmodernist\rbiçime ve bu biçiminin dinamik özelliklerine eserlerinde yer veren önemli\risimlerdendir. Onun Gece ve Kılavuz adlı romanları, postmodern anlatı\ryapısını ve özne kurgularını içerisinde taşıyan özgün eserlerdendir. Bu\rçalışmanın amacını, Gece’de ve Kılavuz’da yer alan özne kurgularının,\rpostmodern edebiyatın nitelikleri dikkate alınarak incelenmesi\roluşturmaktadır.