Pomza ve Biyoçarın Birlikte Kullanımının Sulama Suyu İhtiyacı İle Toprak ve Bitki Gelişimine Etkileri

Abstract

Artan su kıtlığıyla mücadele etmede özellikle suyun en yoğun tüketildiği tarımsal sulamalarda alternatif önlemlerin geliştirilmesi gerekmektedir. İnorganik bir materyal pomza ve organik bir materyal biyoçardan sıkça bahsedilmektedir. Bu materyallerin tek başlarına kullanımıyla sulama suyu etkinliğinin sağlandığı ve bitki ile toprak veriminin iyileştirildiği birçok çalışma bulunmaktadır. Ancak pomza ve biyoçarın beraber kullanımının yoğun su tüketimine sahip peyzaj alanlarında çim bitkisinde (Lolium) sulama suyu miktarına ve verimliliğine, toprak ile bitki verim ve kalitesine etkilerinin irdelendiği çalışmaların sınırlı olduğu görülmüştür. Böylece bu çalışma pomza ve biyoçarın beraber kullanımının sulama suyu verimliliğini ve toprak ile bitki verimliliğini iyileştireceği hipotezi üzerine 3 tekerrürlü olarak hacim ve ağırlık esasına göre pomza (%0, %10, %20 ve %30) ve biyoçarın (%0, %1, %2 ve %3) toprağa 4 farklı oranda karıştırılmasıyla toplam 48 saksıda yürütülmüştür. Sonuçta %30 pomza+%3 biyoçar sulama suyu miktarını %19 azaltmış ve yaş ağırlığı 2,5 kat artırmış böylece sulama suyu verimliliğinde 3 katlık bir artış gerçekleşmiştir. Biyoçar ve artan oranları toprak organik madde ve toplam azot içeriğinde artışa ancak pH’da azalışa neden olmuşken, pomzanın etkisi önemsiz olmuştur. Ancak iki uygulamada da toprağın elektriksel iletkenliği artmıştır. Kök uzunluğu, kalite, yaş ve kuru ağırlıklar pomza ve biyoçar ve artan oranlarından olumlu etkilenirken, bu etkininin düzeyi %30 pomza+%3 biyoçar’da daha fazla olmuştur. Sonuçta %30 pomza+%3 biyoçar hem bitki ile toprak verimliliği için hem de artan su kıtlığıyla mücadelede temiz su kaynaklarının yönetimi için önerilebilir bulunmuş ancak bu konuda farklı oranları da dikkate alan daha kapsamlı saha çalışmalarının da sürdürülmesi önerilmektedir.