Sam Shepard ve Tom Stoppard'ın Yapıtlarında Yabancılaşma ve Absürt Öğeler

Abstract

Bu çalısmada Sam Shepard ve Tom Stoppard'ın oyunlarında temel temalar arasında yer alan varolussal korkular, yabancılasma, absürt, toplumsal ve ahlaki çeliskilerin ele alınıs biçimi karsılastırmalı olarak ortaya konulmustur. `Amerikan rüyası'nın ve mitlerin ölümü, hayaller, yapmacık eylemler ve yalanlarla dolu yasamın sıkıcılıgından kaçma arzusu, makinelesme sonucu geleneksel degerlerin kaybolusu, umutsuz kimlik ve köken arayısı ve ailenin çöküsü Shepard'ın varolussal ve absürt oyunlarının temel dayanaklarıdır. Shepard'ın oyunlarında kötülügün kaynagı genetige dayandırılır. Bu nedenle kötülük toplumun bütün katmanlarında vardır. Yazara göre iyi ve kötü sadece yanılsamadan ibarettir çünkü herkes dogustan lanetlidir. Shepard'ın aksine, Stoppard entelektüel bir arka plana sahiptir ve oyunlarında mizah duygusunu derin bir tarih ve felsefe bilgisiyle birlestirerek kullanır. Gerçeklikle yanılsamayı iç içe verme yetisine sahip olan yazarın yapıtlarında bu iki öge, ustaca bir arada kullanılır. Stoppard aynı zamanda zıt durumlar üzerinden oyunsu bir atmosfer kurabilen ve bunu keyifli bir oyuna dönüstürme basarısını gösterebilen bir sanatçıdır. Beceriksiz kisilerini karmasık durumlarla ugrastırarak insanın çaresizligini ortaya koymak, Stoppard'ın sıklıkla basvurdugu bir yaklasımdır. Yazarın, kisilerinin güçsüzlügü ve çaresizligi; daralan dünyalar, kaotik ve acımasız çevre, saskın karakterler, gerçek ve yanılsama çatısması, süphecilik, belirsizlik ve kadere karsı koyma gibi temaları ustalıklı biçimde verebilme yetisi, onu absürt tiyatronun önde gelen yazarlarından biri yapar. Bu iki çagdas yazar, bireyin amaçsızlıgını, güçsüzlügünü ve kontrolsüzlügünü ortaya koymada farklı yaklasımlar sergilemelerine ragmen, her ikisi de yabancılasma ve absürdizmi oyunlarının temeline yerlestirirler. Böylece yasadıkları dönemin bunalımlarını tiyatro aynasında güçlü bir biçimde yansıtmayı basarırlar.

In this study we sought to expose how existential fears, alienation, absurd and social and moral contradictions dominate the works of Sam Shepard and Tom Stoppard comparatively. The death of the American dream and myths, the desire to escape from the boredom of daily life which is full of dreams, pretensions and lies, the loss of traditional values due to the mechanization, the desperate search for identity and roots, the collapse of the families are the clear evidence of Shepard?s absurd as well as existential way of writing. The power of inheritance is so effective in Shepard?s play that he reduces all humanity in a single class: the evils. The good or right is only a misleading illusion since everybody is guilty by blood. Unlike Shepard, Stoppard tends to use more intellectual background by blending his sophisticated ability of sense of humour with his deep study of history and philosophy. Stoppard has a real gift in intermingling reality and illusion in his plays. He masterfully meets the improbable and unrelated objects. He is a sophisticated intellectual who enjoys dealing with the contradictory situations and playing with them. Putting inept characters in such a confused milieu and forcing them to evade are his recurring methods of presentation. The helplessness and powerlessness of his characters, the shrinkage of the world in which they are squeezed, a cruel and chaotic environment, the bewildered characters, the clash of reality and illusion, scepticism, ambiguity, revolt against a deterministic destiny are the major themes approaching him to the masters of the absurd playwrights. Although both playwrights have quite different methods and style in presenting the aimlessness, powerlessness and uncontrollability of the individuals, and the meaninglessness of their actions, absurdity and alienation of humanity are their major themes. Thus, the playwrights manage to reflect the boredom of life in modern period masterfully.