Gender Approaches in Development Projects: Lessons From Eastern Turkey

Abstract

Bu makalenin amacı, Doğu Anadolu’da uygulanan bir bölgesel kalkınma programı kapsamındayürütülen hibe projelerinin toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri başta olmak üzere çeşitli eşitsizliklerin ortadankaldırılmasına yardımcı mı olduğu yoksa bunların yeniden üretilmesine mi yol açtığını sorgulamaktır. Sosyal,kültürel ve politik yapıların sınırlayıcılıkları karşısında küçük ölçekli ve kısa zamanda tamamlanması gerekenprojelerin dönüştürücü niteliklerinin de sınırlı olduğu vurgulanan makalede, kalkınmada toplumsal cinsiyetyazınına dayanarak, araştırma kapsamına alınan projeler sosyal refah, güçlendirme ve eşitlikçilikyaklaşımlarına göre irdelenmiştir. Bulgular, kadınların emekleri, sosyal ilişkileri ve kimlikleri birlikte dikkatealındığında projelerin başarı şanslarının arttığına işaret etmektedir. Kadınların konumlarında yapısal birdönüşümü başlatabilmek için proje tasarımında toplumsal cinsiyet eşitliği, yoksulluğun ortadan kaldırılması,örgütlü eylem ve tam katılım konuları açıklıkla belirtilmiş olmalı, dikkatle uygulamaya geçirilmeli veizlenmelidir. Dolayısıyla, sosyal refah konularıyla desteklenmiş bir bütünleşik güçlendirme-eşitlik yaklaşımıgerekmektedir. Bu tür kritik konularda kapasite geliştirme çalışmaları sonuçların başarısını etkilemektedir.Süreç yönelimli kalkınma yaklaşımına karşıt olarak yalnızca sonuç yönelimli yaklaşımların benimsenmesidurumunda, finansörler ve uzmanlar da dahil olmak üzere tüm katılımcılar açısından projelerin bir öğrenmesüreci olduğu gerçeği ihmal edilmektedir.