2018 ve 2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programlarındaki Teknoloji Kazanımlarının Değerlendirilmesine Yönelik Öğretmen Görüşleri

Abstract

Bu araştırma, 2018 ve 2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programları'ndaki teknoloji odaklı öğrenme çıktıları ve süreç bileşenlerinin (kazanımların) değişiminin program uygulayıcısı olan fen bilimleri öğretmenleri tarafından nasıl değerlendirildiğini ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemine dayanan olgu bilim (fenomenoloji) deseni tercih edilmiştir. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış sorulardan oluşan mülakat formunun on iki fen bilimleri öğretmenine uygulanması ile elde edilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın bulguları, 2024 Programı'nda teknoloji odaklı kazanımların toplam sayısının azaldığını, ancak toplam kazanımlar içindeki oransal payının arttığını göstermiştir. Daha önemlisi, öğretmenlerce kazanımların bilişsel düzeyinin alt basamaklardan üst basamaklara doğru anlamlı bir kayma gösterdiği belirtilmiştir. Öğretmen görüşleri, programın teknolojiye yönelik yaklaşımında özellikle süreç ve beceri odaklılık noktasında niteliksel bir artış olduğunu ve programın vizyonunu genel olarak olumlu ve modern bulduklarını ortaya koymuştur. Ancak öğretmenler, bu vizyonun uygulanmasında altyapı eksikliği, materyal yetersizliği, zaman kısıtlılığı ve öğretmenlerde bilgi eksikliği gibi ciddi zorluklarla karşılaştıklarını belirtmişlerdir. Bu zorlukların, programın öğrenci motivasyonu, ilgisi ve beceri gelişimi üzerindeki potansiyel olumlu etkilerini sınırladığı söylenebilir. Araştırmanın sonucunda, 2024 FBDÖP' nin teknoloji entegrasyonunda vizyoner bir adım attığı, ancak sahadaki uygulama koşullarının programın potansiyelini tam olarak gerçekleştirmesini engellediği belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda paydaş katılımı, uygulanabilirlik odaklı tasarım ve öğretmen desteği vb. şeklinde bir takım önerilerde bulunulmuştur.

This study aims to reveal how science teachers, who are the implementers of the 2018 and 2024 Science Course Teaching Programmes, evaluate the changes in technology-focused learning outcomes and process components (gains) in these programmes. The study adopted the phenomenological research design, and data were collected through semi-structured interviews with twelve science teachers. The interview data were analysed using content analysis. The findings of the study indicate that the total number of technology-focused learning outcomes in the 2024 Programme has decreased, but their proportional share in the total learning outcomes has increased. More importantly, teachers noted a significant shift in the cognitive level of the learning outcomes from lower to higher levels. Teachers' views revealed a qualitative increase in the programme's approach to technology, particularly in terms of process and skill orientation, and that they found the programme's vision to be generally positive and modern. However, teachers have indicated that they face serious challenges in implementing this vision, such as infrastructure, material, time constraints, and lack of teacher training. These challenges are perceived to limit the programme's potential positive effects on student motivation, interest, and skill development. The study concluded that the 2024 FBDÖP represents a visionary step in technology integration, but that on-the-ground implementation conditions hinder the programme from fully realising its potential. Recommendations were made based on the findings, including stakeholder participation, design focused on feasibility, and teacher support.