Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Dijital Okuryazarlık Düzeyleri

Abstract

Fen bilimleri öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeylerini belirlemek amacıyla yapılan bu çalışma, öğretmenlerin dijital okuryazarlık konusunda sahip oldukları görüşlerini ortaya çıkarmaktır. Ayrıca, öğretmenlerin oluşturdukları dijital içerikleri derslerinde kullanım durumlarının fen eğitimi üzerindeki etkileri de değerlendirilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışma, Türkiye'nin farklı illerinde bulunan devlet okullarının ortaokul kademesinde görev yapan fen bilimleri öğretmenleri arasından uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen 10 fen bilimleri öğretmeni (5 erkek, 5 kadın) ile yürütülmüştür. Veriler, araştırmacı tarafından oluşturulan uzman görüşü formu ve son şekli verilen yarı yapılandırılmış mülâkat formu aracılığıyla toplanmıştır. İçerik analizi yöntemi ile bu veriler değerlendirilmiş ve sonuçlar tematik başlıklar altında sınıflandırılmıştır. Veriler çevrimiçi görüşme uygulamalarından olan Zoom ve yüz yüze görüşme ile elde edilmiştir. Görüşmede katılımcıların rızası alınarak ses kaydı alınmış olup bu kayıtlar daha sonra yazıya dökülmüştür. Çalışmanın bulguları incelendiğinde öğretmenlerin dijital okuryazarlığı, genellikle teknoloji kullanımı ve bilgiye erişim olarak algıladıkları ortaya çıkmıştır. Öğretmenler, akıllı tahta, tablet ve bilgisayar gibi dijital araçları derslerinde aktif olarak kullanmakta ve bu araçların öğrenme sürecini kolaylaştırdığını belirtmektedirler. Ancak, dijital içerik üretme konusunda bazı öğretmenlerin kendilerini yetersiz hissettiği ve bu alanda eğitim ihtiyacı duydukları tespit edilmiştir. Ayrıca, dijital uygulamaların getirdiği güvenlik riskleri ve bağımlılık gibi olumsuz etkiler de öğretmenler tarafından dile getirilmiştir. Bu bulguların, öğretmenlerin dijital okuryazarlık becerilerinin geliştireceği, eğitim kalitesini artıracağı, dijital dönüşüm sürecine ve alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.This study, which was conducted to determine the digital literacy levels of science teachers, aims to reveal the views of teachers on digital literacy. Additionally, the effects of teachers' use of digital content in their classes on science education were also evaluated. Qualitative research method was used in the study. This study was conducted with 10 science teachers (5 male, 5 female) selected through convenience sampling method among science teachers working at secondary school level in public schools in different provinces of Turkey. Data were collected through the expert opinion form created by the researcher and the semi-structured interview form that was finalized. These data were evaluated using the content analysis method and the results were classified under thematic headings. The data were obtained through online interview applications such as Zoom and face-to-face interviews. Audio recordings were made during the interview with the consent of the participants, and these recordings were later transcribed. When the findings of the study were examined, it was revealed that teachers generally perceived digital literacy as the use of technology and access to information. Teachers actively use digital tools such as smart boards, tablets and computers in their lessons and state that these tools facilitate the learning process. However, it has been determined that some teachers feel inadequate in producing digital content and need training in this area. Additionally, negative effects such as security risks and addiction brought about by digital applications were also mentioned by teachers. It is thought that these findings will improve teachers' digital literacy skills, increase the quality of education, and contribute to the digital transformation process and literature.