Kayıtlı ve Kayıt Dışı Çalışanlar İçin Eğitim-iş Uyumsuzluğunun Ücretler Üzerindeki Etkisi

Abstract

Eğitim-iş uyumsuzluğu çalışanların çalıştıkları işlerin gerektirdiği eğitim seviyesine sahip olmadığı durumda ortaya çıkan bir olgudur ve farklı gelişmişlik düzeyine sahip ülkelerin işgücü piyasasında görülen ortak bir sorundur. Aşırı ve eksik eğitim şeklinde ortaya çıkan eğitim-iş uyumsuzluğu, işgücü piyasasının bazı kısımlarında daha derin bir şekilde hissedilebilmektedir. İşgücü piyasası kayıtlı ve kayıt dışı sektör olmak üzere iki kısımda incelendiğinde, kayıtlı sektöre kıyasla kayıt dışı sektörde eğitim-iş uyumsuzluğu daha fazla olabilir. Üstelik, eğitim-iş uyumsuzluğunun ücretler üzerindeki etkisi kayıtlı ve kayıt dışı sektörde farklılaşabilmektedir. Bu çalışmanın amacı kayıtlı ve kayıt dışı çalışanlar için eğitim-iş uyumsuzluğunun ücretler üzerindeki etkisini araştırmaktır. Analizler, 2018 yılı Hanehalkı İşgücü Araştırması’ndan elde edilen veriler kullanılarak EKK ve Kantil Regresyon modelleri ile gerçekleştirilmiştir. Ulaşılan sonuçlar kayıtlı ve kayıt dışı çalışanlar için hem asıl hem de aşırı, gerekli ve eksik eğitimin getirisinin farklılaştığını göstermektedir. Buna ilaveten bu eğitim değişkenlerinin getirisinin ücret dağılımı boyunca da heterojenlik sergilediği görülmektedir. Kayıtlı çalışanlarla kıyaslandığında kayıt dışı çalışanlar için asıl eğitim daha düşük bir getiri sağlamakta ve eğitim-iş uyumsuzluğu kayıt dışı çalışanları ücretler açısından daha dezavantajlı konuma sokmaktadır. Başka bir deyişle kayıt dışı çalışanlar çifte ücret cezasına maruz kalmaktadır. Bu bağlamda, politika yapıcılar Türkiye işgücü piyasasında kayıt dışılığı ve eğitim-iş uyumsuzluğunu azaltan politikalar oluşturarak, kayıt dışı çalışanların maruz kaldığı çifte ücret cezasının önüne geçebilir.