İklim Şoklarının Türkiye'deki Para Politikası Üzerindeki Etkileri

Abstract

İklim değişikliği, mevsim normallerinin üstünde seyreden sıcaklık artışlarıyla ve yağışların azalmasıyla oldukça belirgin bir şekilde hissedilmektedir. İklim değişikliği sonucunda meydana gelen kuraklık, sel ve fırtına gibi afetler ekonomi üzerinde olumsuz etkilere neden olabilmektedir. Ancak iklim şoklarının, ekonomi üzerinde yaratacağı etkinin büyüklüğü ve ne zaman meydana geleceği konusunda bir belirsizlik vardır. İklim şokları, insan ve doğa üzerinde olumsuz etkiler yaratırken, ülkelerin ekonomik yapısındaki farklılıklar ve iklime duyarlılık düzeyinin aynı olmaması gibi nedenlerden ötürü literatürde ekonomi üzerindeki etkisi ise karmaşıktır. Türkiye'de, son yıllarda küresel ortalamanın üstünde seyreden ortalama sıcaklıklıklar ve düzensiz yağışlar yaşanmaktadır. İklim değişikliğinin şiddetini arttırmasının etkisiyle gerçekleşen aşırı hava olayları neticesinde Türkiye ekonomisinde ciddi kayıplara neden olmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'de iklim şoklarının para politikası üzerindeki etkilerini tespit edebilmek için iklim değişkeni endeksi, sıcaklık, yağış oranı, PM2,5 (hava kirliliği), dolar kuru, sanayi üretim endeksi, banka kredileri, faiz ve enflasyon değişkenlerini kullanarak 2005:1-2024:12 döneminde aylık verilerle Yapısal Vektör Otoregresyon (SVAR) yöntemiyle analiz edilmek istenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, iklim şoklarının, para politikası üzerindeki etkisinin faiz kanalıyla doğrudan etkide bulunmadığını, banka kredileri aracılığıyla para politikası aktarım mekanizmalarını olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Bu durum, Türkiye'nin iklim şoklarına karşı duyarlı olduğunu ve iklim şoklarının para politikası aktarım mekanizmalarını olumsuz etkilediğini saptayan önceki çalışmalara göre paralellik göstermektedir.

Climate change is quite clearly felt through temperature increases above seasonal norms and reduced rainfall. Disasters such as droughts, floods and storms resulting from climate change can have negative effects on the economy. However, there is uncertainty regarding the magnitude of the impact that climate shocks will have on the economy and when they will occur. While climate shocks have negative effects on humans and nature, their impact on the economy is complex due to factors such as differences in countries' economic structures and varying levels of climate sensitivity. In Turkey, average temperatures have been above the global average in recent years, accompanied by irregular rainfall. Extreme weather events, exacerbated by the intensification of climate change, are causing significant losses to the Turkish economy. In this study, in order to determine the effects of climate shocks on monetary policy in Turkey, the climate variable index, temperature, precipitation rate, PM2.5 (air pollution), dollar exchange rate, industrial production index, bank loans, interest rates and inflation variables were used to analyse monthly data for the period 2005:1-2024: 12 period. The results indicate that climate shocks do not directly affect monetary policy through the interest rate channel but negatively impact monetary policy transmission mechanisms via bank loans. This finding is consistent with previous studies that have identified Turkey's sensitivity to climate shocks and their negative impact on monetary policy transmission mechanisms.