Türk Sinemasında Arabesk: “müslüm” Filmi Üzerine Bir İzleyici Çalışması

Abstract

Sinemaya benzer olarak birleştirici bir gücü veevrensel niteliği olan müzik, tür fark etmeksiziniçerisinden doğduğu ve tekrar buluştuğu toplumunizlerini taşır ve o toplumdaki bireylerin anlamdünyasında karşılık bulur. Türkiye söz konusuolduğunda 1960'lardaki ilk örneklerinden günümüzekadar toplumsal düzlemde var olan arabesk müzik vebu müzik tarzıyla ilişkilendirilen arabesk kültür sinemagibi toplumdan beslenen sanat dallarında dayansımalarını bulmuştur. Arabeskin toplumsal yeri veönemi ile toplumsal açıdan arabesk kültür ve müziğebakış açısı arabesk müziğin önemli isimlerinden birisiolan Müslüm Gürses'in hayat hikâyesinden temellenenMüslüm (Ketche & Can Ulkay, 2018) adlı filminizleyici tarafından neden izlendiğinin, nasılokunduğunun ve izleyiciyi hangi noktalarda, neşekilde tatmin ettiğinin ortaya konulmasını önemlikılmaktadır. Bu çerçevede çalışma kapsamındaMüslüm adlı filmi izleyicilerin neden/hangi amaçlaizledikleri ile nasıl okuyup yorumladıklarını anlamakamacıyla farklı demografik özelliklere sahip kartopuörneklem yoluyla ulaşılan 200 izleyiciden çevrimiçianket yoluyla veri toplanmıştır. Çalışma kuramsalaçıdan kullanımlar ve doyumlar yaklaşımındantemellenmekte ve McQuail'in (2010) kategorizasyonuçerçevesinde izleyicilerden elde edilen veriler analizedilmektedir. Analiz sonucunda izleyicilerin büyükçoğunluğunun filmi okuma sürecinde aktif izleyici rolüüstlendikleri görülmüştür. Ayrıca izleyiciler açısındanbeklentilerin karşılanmasında kimi noktalardabenzerlik görülmekle birlikte, bireysel farklılıklardasosyal kökenlerin belirleyici olduğu ve ayrıcaöngörülmeyen kimi etkilerin ortaya çıktığıgörülmektedi