Pelargonium Quercetorum Agnew’in Toplam Flavonoid, Fenolik ve Antioksidan Aktiviteleri: İn Vivo ve İn Vitro Yetiştirilen Bitkinin Karşılaştırılması

Abstract

Günümüzde, fitokimyasal özelliğe sahip doğal bileşikler yan etkilerinin olmaması nedeniyle insan dostu ilaçlar olarak kabul edilirler. Bu nedenle bitkilerde de bulunan antioksidan bileşiklere verilen önem her geçen gün artarak devam etmektedir. Pelargonium L'Hér. ex Aiton taksonları da solunum yolu enfeksiyonları, dizanteri, karaciğer şikayetleri ve ishal tedavisi gibi hastalıklarda iyileştirici olarak kullanılmaktadır. Bitki doku ve hücre kültürü yöntemleri, polifenoller gibi bazı aktif metabolitlerin üretilmesi için iyi bir araçtır. Bu yöntemler ile sekonder metabolit üretiminin teşvik edildiği ve antioksidan kapasitede değişikliklere neden olduğu da bilinmektedir. Bu kapsamda araştırmamızda, Pelargonium quercetorum Agnew bitkisi in vivo (rizom ve toprak üstü kısım) ve in vitro şartlarda yetiştirilerek toplam fenolik, flavonoit ve antioksidan kapasitelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde, en yüksek fenolik ve flavonoit içerik in vitro sürgün ekstresinde; en düşük fenolik ve flavonoit içerik ise rizom ekstresinde tespit edilmiştir. Araştırmamızda toplam antioksidan aktiviteyi belirlemek amacıyla 3 farklı yöntem (DPPH, ABTS, CUPRAC) kullanılmıştır. Antioksidan aktivite sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde, her üç yöntemde de aktivite sıralamasının “in vitro sürgün ˃ in vivo toprak üstü ˃ in vivo rizom” şeklinde olduğu gözlenmiştir. DPPH yönteminde bitki ekstreleri pozitif kontrol olarak kullanılan BHT’ye göre, ABTS yönteminde ise BHA’ya göre daha iyi aktivite göstermiştir. Ayrıca toplam fenolik-flavonoit içerik ile antioksidan aktivite arasında pozitif korelasyon olduğu görülmüştür. Bu çalışmadan elde edilen veriler, P. quercetorum bitkisinin antioksidan aktiviteye sahip olduğunu, doğal kaynaklı antioksidan madde arayışında çalışmamızın bir basamak olacağı düşünülmektedir.