Browsing by Author "Mengi, Abdurrahman"

Now showing 1 - 20 of 20

İşitme Engelli Öğrencilerin Eğitiminde Karşılaşılan Güçlüklere İlişkin Öğretmen Görüşleri: Van İli Örneği
(2025) Kan, Nazan; Mengi, Abdurrahman
Bu araştırma, Van ilindeki işitme engelli öğrencilerin eğitiminde karşılaşılan güçlüklere ilişkin öğretmen görüşlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma yönteminden hareketle olgu bilim deseni tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu Van illindeki işitme engelli okullarda görev yapan 30 özel eğitim öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırma verileri betimsel analiz tekniğinden hareketle analiz edilmiş ve sunulmuştur. Araştırmada öğretmenlerin işitme engelli öğrencilerle etkili iletişim kurmamalarından, eğitim materyallerinin sınırlı olmasından, sınıf ortamlarının işitme engelli öğrenciler için uygun olmamasından kaynaklı güçlükler yaşadıkları bulgulanmıştır. Araştırmada işitme engelli öğrencilerin eğitiminde karşılaşılan temel güçlükler işitme engelli öğrencilerle çalışan öğretmen yeterlilikleri, iletişimden kaynaklı güçlüklerin yaşanması, eğitim materyalleri ve aile katılımı yetersizliğinden kaynaklı güçlüklerin yaşandığı gibi sonuçlara ulaşılmıştır. Ayrıca araştırmada öğretmenlere yönelik işaret dili ve özel eğitim yöntemleri konusunda kapsamlı eğitimlerin verilmesi gerektiği, işitme engelli öğrencilerin eğitiminde özel materyallerin artırılması ve bu materyallere erişimin kolaylaştırılması gerektiği, sınıf ortamlarında daha fazla görsel ve dokunsal düzenlemelere yer verilmesi gerektiği gibi öneriler sunulmuştur.
Özel Eğitim Öğretmenlerinin Sosyal Bilgiler Öğretimine Yönelik Görüşleri
(2025) Ceylan, Muhammed Sabır; Mengi, Abdurrahman
Eğitim, bireylerin bilgi, beceri, tutum ve değer kazanmasını sağlayan sistemli bir süreç olup, sadece akademik bilgi aktarımı değil, aynı zamanda sosyal, duygusal ve kültürel gelişimi de destekler. Her bireyin öğrenme tarzı ve ihtiyaçları farklı olduğundan, eğitim bireyselleştirilmiş ve erişilebilir olmalıdır. Bu araştırma, özel eğitim öğretmenlerinin sosyal bilgiler öğretimine dair görüşlerini, deneyimlerini ve karşılaştıkları zorlukları incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma yönteminden hareketle olgu bilim deseni tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu Siirt illindeki 15 özel eğitim öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırma verileri betimsel analiz tekniğinden hareketle analiz edilmiş ve sunulmuştur. Araştırmada özel eğitim öğretmenlerinin sosyal bilgiler öğretimi sürecinde öğrenci, program ve veli kaynaklı bazı güçlükler yaşadıkları, okulun fiziki koşullarından, idari ve sistemsel sorunlardan ve psikolojik zorluklardan kaynaklı bir dizi güçlükle karşılaştıkları bulgulanmıştır. Araştırmada öğrencilerinin sosyal bilgiler öğretiminde düşük hazırbulunuşluk düzeyi, temel bilgi ve beceri eksiklikleri, öğretim sürecini olumsuz etkilediğini gösteren sonuçlara ulaşılmıştır. Ayrıca araştırmada bireyselleştirilmiş öğretim programlarının güçlendirilmesi, öğretmenlerin alan ve yöntem bilgisi konusunda kapasitelerinin artırılması, materyal geliştirme ve teknolojik gelişmelerin izlenmesi, aile okul iş birliğinin sistematik hale getirilmesi, fiziksel mekân düzenlemelerinin yapılması gibi öneriler sunulmuştur.
Teachers' Opinions on the Values Education Given To Inclusive Students Within the Scope of the Primary School Social Students Course
(2023) Bülbül, Büşra; Mengi, Abdurrahman
Bu tez araştırması ile İlkokuldaki Sosyal Bilgiler Dersinin (İSBD) değerler eğitimi bağlamında kaynaştırma öğrencileri üzerindeki etkisine ilişkin görüşlerin ortaya çıkartılması amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemi ile yapılmıştır. Araştırmada katılımcı olarak kaynaştırma öğrencisine sahip 15 sınıf öğretmeninin görüşüne başvurulmuştur. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanmıştır. Araştırma verileri betimsel analiz tekniğine tabi tutulmuştur. Araştırama bulguları sosyal yaşam, akademik yaşam ve psikolojik etkenler gibi üç farklı görüş çerçevesinde sunulmuştur. Araştırmada, sosyal bilgiler dersindeki kaynaştırma öğrencilerinin değerler eğitimi algılama ve yordama becerilerinin önemli olduğu sonucuna varılmıştır. Böylece ilkokullarda değerler eğitimi programlarının ve kaynaştırma uygulamalarının paralel yapılması gerektiği önerisi sunulmuştur.
Şizofrenili Bireylere Yönelik Bir Örnek Olay İncelemesi
(2021) Mengi, Abdurrahman; Cancan, Murat; Alpdoğan, Yusuf
Şizofreni, halen psikiyatrik bozukluklar içerisinde etki düzeyi ağır olarakgörülen, genellikle genç yaşlarda meydana gelen, genetik ve çevreselfaktörlerin yol açtığı karmaşık bir ruhsal bozukluktur. Bu araştırma,şizofrenili bir bireyin yaşantısına yönelik sosyolojik bir projeksiyon tutmaamacını taşımaktadır. Araştırma, nitel araştırma deseninden olan durumçalışmasından hareketle nitel veri toplama tekniğinin kullanıldığı betimselbir araştırmadır. Araştırma, 46 yaşında, evli ve iki çocuğu olan yetişkin birşizofrenili birey ile durum/vaka çalışması veya örnek olay incelemesişeklinde yapılmıştır. Araştırma, katılımcının yaşamına ilişkin detaylı bilgielde etmek için yarı-yapılandırılmış görüşme tekniği ile katılımcı,katılımcının annesi ve kardeşi ile yüz yüze görüşmelere dayalı üç farklıoturumda gerçekleştirilmiştir. Görüşme verileri ses kayıt cihazı yoluylatoplanmıştır. Araştırma verileri, şizofreninin başlangıç evresine, tanılama vetedavi sürecine, aile ve sosyal yaşamına, intihara ve psiko-sosyal desteğeilişkin 6 farklı kategoride betimsel analize tabi tutularak yorumlanıpsunulmuştur. Araştırmada, çocukluk döneminden itibaren katılımcının uslu,sessiz olduğu, sınırlı sayıda arkadaşı olduğu bulgulanmıştır. Şizofrenininbaşlangıç evresinde katılımcının sanrıları; kendisini duygu, düşünce,davranışsal olarak olumsuz etkileyerek, onun mutsuz, çekingen, sinirliolmasına yol açmıştır. Katılımcı, sosyal çevresinde gerçekleşen birçok şeyizihninde büyüterek, çevresindeki insanların kendisine karşı iyi olmadığınıdüşünerek adım adım yalnızlaşmıştır. Şizofreni tanısından sonra katılımcıve ailesi için kabullenme süreci zor olmuş ve sorunun kendisinden ziyade,çevresindeki insanlardan kaynaklandığı bulgulanmıştır. Tedavi amacıylailaca başlama ve ilaca uyum dönemlerinde katılımcının güçlük yaşadığıtespit edilmiştir. Tanı sonrasında düzelir umuduyla ailesi tarafındankatılımcının evlenmeye teşvik edilerek evlendirildiği tespit edilmiştir. Ancakevlenip çocukları olmasına ve aile bireylerin tüm desteğine rağmenkatılımcı, geniş aile içinde bile yalnızlaşmayı tercih ettiği sonucunaulaşılmıştır. Hatta katılımcının toplumsal yaşam alanı ev ortamında sadecebir oda ile sınırlı kalmıştır. Katılımcı ve ailesi, yetkililerden şizofreniyleyaşama ve mücadele etme konusunda yeteri kadar psiko-sosyal destekalamadığı için oldukça zor koşullarda yaşamlarını sürdürdükleri sonucunaulaşılmıştır. Bu araştırmada, şizofreni olgusuna yönelik araştırmalarınyaygınlaştırılması, şizofrenili birey ve ailelerine yönelik her türlüönyargıdan uzak psiko-sosyal desteklerin sunulması önerilmektedir.
Investigation of Teachers and Students Opinions About the Social Studies Course at Secondary School for the Hearing Impaired
(2021) Aygür, Rabia Şule; Mengi, Abdurrahman
Bu tezin amacı işitme engelliler ortaokulunda okutulan sosyal bilgiler dersine ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşlerini belirlemektir. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile veriler toplanmıştır. Araştırma verileri Doğu Anadolu Bölgesinde Elazığ (bir öğretmen, üç öğrenci), Erzurum (bir öğretmen, dört öğrenci), Malatya (bir öğretmen, dört öğrenci) ve Van (iki öğretmen, dört öğrenci) İlerinde bulunan İşitme Engelliler Ortaokulundaki toplam beş öğretmen ve on beş öğrenciden toplanılmıştır. Araştırma verileri betimsel analiz tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada işitme engelliler okullarında okutulan Sosyal Bilgiler dersinin öğrenme alanlarının işitme engelli öğrenciler için soyut kavramlar içerdiği, yoğun ve zor kazanımlar kapsadığına yönelik bulgulara ulaşılmıştır. Ayrıca Sosyal Bilgiler öğretmenleri ile işitme engelli öğrenciler için Sosyal Bilgiler dersinin işlenişinin zor olduğu, öğrenciler için ders içeriğinin soyut olması nedeniyle dersin anlaşılmadığı, öğretmenler ile işitme engelli öğrenciler arasında iletişim güçlüğünün yaşanması nedeniyle öğrencilerin sınavlarda zorlandıkları saptanmıştır. Araştırmada sosyal bilgiler öğretim programının işitme engelli öğrencilerin düzeylerine uygun olmadığı, konuyu kavratmaya yönelik görsellerin yetersiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada işitme engelli öğrenciler için ayrı bir Sosyal Bilgiler Öğretim Programı hazırlanması, işitme engelli öğrencilere uygun ders kitabı ve içeriklerin oluşturulması, ders işlenişinde görsell ağırlıklı materyallerin kullanılması gibi önerilerden bulunmuştur.
Civic Participation Strategies of Social Studies Teachers Within the Context of Social Identity
(2019) Argüz, Sinan; Mengi, Abdurrahman
Bu tez, 'Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Sosyal Kimlik Bağlamında Sivil Katılım Stratejileri'nin neler olduğunu ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden hareketle yarı yapılandırılmış görüşme ve doküman incelesi tekniklerine başvurularak yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 20182019 eğitim öğretim döneminde Van ili merkez ilçelerinde (İpekyolu ve Edremit) görev yapan Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinden toplam 9 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmanın verileri, yarı yapılandırılmış görüşme formları ve doküman taraması (4, 5, 6 ve 7. sınıf Sosyal Bilgiler Ders kitapları) yoluyla elde edilmiştir. Analizinde betimsel ve içerik analizi kullanılmıştır. Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin öğrencilerin sosyal kimliklerini oluşturmak için öğrencilerini sosyal, kültürel, sportif, sosyal yardım, kulüp çalışması ve okul dışı faaliyetler ile sivil katılımlarını sağlamaya yönelik stratejiler oluşturmaya çalıştıkları görülmektedir. Bu faaliyetleri gerçekleştiren öğretmenlerin zaman, para, müfredat, ulaşım gibi bazı güçlüklerle karşılaştıkları da bulgulanmıştır. Ayrıca Sosyal Bilgiler Ders kitapları incelendiğinde katılım kavramının 4. ve 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitaplarından ziyade 6. ve 7. Sınıf Sosyal Bilgiler ders kitaplarının daha fazla yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar sözcükler: sosyal bilgiler öğretmenleri, sosyal kimlik, sivil katılım, öğretim stratejileri
Investigation of the Access Status of Specially Gifted Students To Science and Art Centers
(2024) Taş, Şükrullah; Mengi, Abdurrahman
Özel yetenekli öğrencilerin BİLSEM'e erişim ve ulaşımda farklı kaynaklardan dolayı güçlükler yaşadıkları kuvvetle muhtemeldir. Özel yetenekli öğrencilerin BİLSEM'e erişim durumunu incelemek, bu öğrencilerin nitelikli eğitime tam katılımını engelleyen sorunları belirlemek ve bu sorunlara çözüm üretmek açısından önemlidir. Ayrıca, literatüre bakıldığında Türkiye'de bu konuya ilişkin bilimsel çalışmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu nedenle, özel yetenekli öğrencilerin BİLSEM'e erişim ve ulaşım durumu bu araştırmada merak konusu olmuştur. Dolayısıyla, bu araştırmanın amacı, özel yetenekli öğrencilerin BİLSEM'e erişim ve ulaşım durumlarına, karşılaştıkları sorunlara ve çözüm önerilerine yönelik bir durum tespiti yapmaktır. Araştırmada nitel araştırma yönteminden hareketle fenomenolijik desen tercih edilmiştir. Araştırma Van illinde bulunan BİLSEM'lerde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu bu merkezlerde okuyan 20 öğrencinden oluşmaktadır. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırma verileri betimsel analiz tekniğinden hareketle analiz edilmiş ve sunulmuştur. Araştırmada BİLSEM merkezlerine erişimde en sık karşılaşılan güçlüklerin başında toplu taşıma sorunu, özel araç eksikliği, yetersiz yürüyüş yolları, BİLSEM'lerin konumu ve uzaklığı, servis sorunu ve bisiklet yolu sorunu gibi faktörlerin geldiği belirlenmiştir. Bu engellerin özellikle kırsal bölgelerde veya şehir merkezlerine uzak yerleşim yerlerinde yaşayan öğrenciler için daha belirgin olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada ulaşılan bir diğer sonuç, BİLSEM'e devam eden öğrencilerin çoğunluğunun erişimi özel araçla yaptığıdır; bu durumda öğrencilerin bilim sanat merkezlerine erişiminde sosyo ekonomi faktörünün ön plana çıktığı ortaya çıkmıştır. Tez, bu engellerin öğrencilerin BİLSEM programlarına katılımını nasıl etkilediğini ve eğitim fırsatlarındaki eşitsizlikleri nasıl artırdığını detaylı bir şekilde inceler. Araştırmda özel yetenekli öğrencilerin BİLSEM'e erişimde önemli güçlükler yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada BİLSEM'lere erişim konusunda geniş çaplı önlemler alınmasına, illerde araştırma yapacaklara ve eğitimcilere yönelik birkaç öneride bulunmuştur. Anahtar sözcükler: özel yetenekli öğrenci, bilim sanat merkezi, erişim/ ulaşım.
Otizmli Bireylerin Görevi Tamamlama Davranışlarının Artırılmasında Sürekli ve Aralıklı Pekiştirme Kullanmanın Etkililiği
(2021) Alpdoğan, Yusuf; Mengi, Abdurrahman
Otizm spektrum bozukluğu (OSB), genelikle erken çocukluk döneminde etkilediği bireylerde belirginleşen, bireylerde sınırlı ilgi ve streotip/takıntılı davranışlara yol açan, bireylerin sosyal etkileşim ve iletişim becerilerini sınırlandıran, onların sosyalleşmesini olumsuz etkileyerek onları dış dünyaya karşı yabancılaştıran nöro biyolojik bir bozukluk olarak tanımlanmaktadır. Otizm, bireylerin birçok yönde problem davranış sergilemesine neden olmaktadır. Otizmli bireylerde problem davranışlarının azaltılması ancak özel eğitim yoluyla mümkündür. Otizmli bireylerin bir görevi yerine getirmeye çalışırken görevi yarıda bırakma, streotip davranışlar sergileme, sosyal etkileşim ve iletişimde sınırlılığa sahip olma gibi problem davranışların sağıltımı ancak özel eğitim yoluyla belli yöntem veya teknikler kullanılarak yapılmaktadır. Bu araştırma, otizmli bir bireyin görevi tamamlama davranışlarının artırılmasında sürekli ve aralıklı pekiştirmeyi birlikte kullanmanın etkisini ortaya koymak amacı ile yapılmıştır. Araştırma, tek denekli araştırma modellerinden ABAB modeli ile yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcısı beş yaşında otizmli bir erkek çocuktur. Araştırmada öğrencinin tercih ettiği pekiştireçleri belirlemek için dolaylı ve doğrudan pekiştireç belirleme yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmada, otizmli bireyin gelişimine ve tercihlerine uygun olacak şekilde düzenlemeler yapıldığında, gerekli pekiştirmeler kullanıldığında bireyin görevi tamamlama davranışlarının arttığı bulgulanmıştır. Bu araştırmada sürekli ve aralıklı pekiştirmenin, katılımcının görevi tamamlama davranışlarında artmasına ve görevi sürdürmede olumlu etkiye yol açtığına ilişkin bir sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada, ileri araştrımalar için bu konunun birden çok katılımcıya yönelik yapılması ve uygulamada başka bir öğretim modeli kullanılarak araştırmanın yürütülmesi önerilmektedir.
Mülteci Kamplarında Kalan Kadınların Karşılaştığı Zorlukların İncelenmesi: Duhok Örneği
(2025) Mzuri, Sayib Mohammedali Saleem; Mengi, Abdurrahman
Bu araştırmanın amacı, Irak Kürdistan Bölgesinin Duhok ilinde mülteci kampında kalan Suriyeli kadınların karşılaştığı zorlukları incelemektir. Suriyeli mülteci kadınlara ev sahipliği yapan Duhok ilindeki mülteci kampı, mülteci kadınların karşılaştığı çok boyutlu zorlukları anlamak için benzersiz bir örnek sunmaktadır. Bu zorluklar, sağlık ve eğitime hizmetlerine, istihdam fırsatlarına sınırlı erişimin yanı sıra yerinden edilmenin yarattığı travma, kültürel uyum mücadeleleri de dahil olmak üzere ekonomik, sosyal ve psikolojik yönleri kapsamaktadır. Araştırmada nitel ve nicel yöntemin birlikte kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırma verileri 18 ile 50 yaş arasında olan 150 Suriyeli mülteci kadın katılımcıdan toplanmıştır. Araştımanın nicel verileri anket formuyla (n:150) ve nitel verileri ise mülakat formuyla (n:17) yüzyüze görüşmeler şeklinde toplanmıştır. Araştırmada Suriyeli mülteci kadınlara yönelik sosyal hizmetlerin yetersiz ve yerel politikaların kısıtlayıcı olduğu, toplumsal önyargıların mülteci kadınlarda psikolojik travmaya yol açtığı bulgulanmıştır. Ayrıca araştırmada, Suriyeli mülteci kadınların topluma entegrasyonuna yönelik bu tür sistemik engellerin mülteci kadınların kırılganlıklarını artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla bu araştırma, Irak'taki Suriyeli mülteci kadınlara yönelik özgün veriler ortaya koymakta ve literatüre önemli bir katkı sunmaktadır. Araştırmada, Suriyeli mülteci kadınların topluma entegrasyonu ve refahını artırmak için politika yapıcıları ve insani yardım kuruluşlarına yönelik öneriler sunulmuştur. Ayrıca Suriyeli mülteci kadınların yaşam koşullarını iyileştirmeye ve Irak toplumunun toplumsal rollerini geliştirmeye yönelik öneriler de sunulmuştur.
Engelli Bireylerin Adalete Eşit Erişilebilirlik Konusunun İncelenmesi: Van İli Örneği
(2020) Mengi, Abdurrahman
Uluslararası hukuk belgelerinde ve ulusal yasalarda bireylerin birçok hakkı gibi eşitkoşularda adalete erişim hakkı da güvence altına alınmıştır. Böylece bireyler temel hakları ileilgili herhangi bir olumsuzluk yaşadıklarında yasal olarak belirlenen temel hakları devreyegirmekte ve adalet kurumlarına erişimleri zorunlu hale gelmektedir. Engellilik, herhangibir nedenle bireylerde fiziksel, ruhsal, zihinsel olarak bir yetersizliğin meydana gelmesi veyetersizlikten etkilenen bireyin, yaşamının birçok alanında engellere maruz kalması olaraktanımlanabilir. Engellilik durumu bireyin, sağlık, eğitim ve adalet gibi kurumlarındaki temelhaklarına yönelik hizmetlere eşit erişimini sınırlı kılmaktadır. Engelli bireylerin adalete erişimisınırlı olduğu için engellilerin adalete erişim konusunda yaşadığı sorunların tespiti oldukçaönemlidir. Türkiye’de engellilerin adalete eşit erişimi konusunda yapılan araştırmalar yokdenecek kadar azdır. Dolayısıyla bu araştırmanın amacı, bedensel, görme ve işitme engellibireylerin Van Adalet Sarayına eşit erişim durumlarının incelenmesi olarak belirlenmiştir.Araştırmanın çalışma grubu Van ilinin Tuşba, İpekyolu ve Edremit ilçelerinde yaşayan ve 2018yılı içinde adalete erişim ihtiyacı doğan toplamda 15 engelli bireyden oluşmaktadır. Verileryarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla katılımcılarla yüz yüze görüşme sonucu ve dört aylıksüreçte elde edilmiştir. Katılımcılardan elde edilen veriler betimsel analize tabi tutularaksunulmuştur. Engelli bireylerin Van Adalet Sarayına eşit erişim konusunda dış mekândagüçlükler ile karşılaştıklarına, iç mekânda yeterli danışmanlık hizmeti almadıklarına, adaleteeşit erişim konusunda ayrımcılığa maruz kaldıklarına ilişkin bulgulara ulaşılmıştır. Böylece,engelli bireylerin adalete eşit erişim haklarına erişebilirlik bağlamında yararlanamadıklarısonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla, ileri araştırmalar için engelli bireylerin adalete erişimikonusunda Türkiye geneli yeni araştırmaların yapılması önerilmektedir.
Engelli Öğrencilerin Üniversite Eğitimi Sürecinde Karşılaştığı Güçlükler: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Örneği
(2019) Mengi, Abdurrahman
Bu araştırma ile Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinde kayıtlı olan engelli öğrencilerin eğitim sorunlarını tespit etmek ve beklentilerini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Bu çalışma, nitel veri toplama ve değerlendirme tekniklerinin kullanıldığı betimsel bir araştırmadır. Araştırma, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinin kampüsünde bulunan yüksekokul ve fakültelerde eğitim gören toplam 25 katılımcıyla on aylık bir saha çalışması ile gerçekleşmiştir. Araştırmada odak grup ve derinlemesine görüşmeler yoluyla katılımcıların üniversite yaşamlarına dair bilgi, görgü, yaşantı, temel algı ve yaklaşımlarına başvurulmuştur. Katılımcılardan elde edilen veriler betimsel olarak analiz edilmiştir. Elde edilen veriler sorunlar ve beklentiler şeklinde 2 farklı kategoride değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, eğitim-öğretim, beslenme-barınma, erişebilirlik-ulaşabilirlik, akademi-idari personel ve boş zaman gibi farklı alt kategorilere ayrılarak sunulmuştur. Ayrıca araştırma verileri ışığında çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Dolayısıyla bu araştırma, sosyolojik bağlamda çok az incelenmiş bir konuyu ele alması, verilerin ilk elden toplanması, önemli bulgu ve sonuçlara ulaşılması bakımından son derece özgün bir çalışma olmuştur. Ayrıca, sosyolojik bakış açısıyla engelli öğrencilerin üniversite eğitiminde karşılaştığı temel sorunlarına işaret ettiği için de önemli bir çalışma olmuştur. Araştırma sonunda elde edilen bulgular tartışılmış ve ileri araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Özel Eğitim Hizmetlerine Genel Bir Bakış: Van İli Örneği
(2021) Opengın, Ercan; Mengi, Abdurrahman
Ülkelerin temel sorumluluklarından biri, özel ihtiyaçları olanlar da dâhil olmak üzere tüm öğrenciler için kaliteli eğitime etkili ve eşit erişim sağlamaktır. Özel gereksinimli çocuklar, bedensel özellikleri ve/veya öğrenme yetenekleri normalden farklı olan çocuklardır. Bu çocuklara verilen eğitim özel eğitim olarak adlandırılmaktadır. Özel eğitim, müfredat, kullanılan yöntem, teknik ve eğitim ortamlarının uyarlanması bağlamında genel eğitim uygulamalarından önemli derecede farklılaşmaktadır. Bu da günümüzde özel eğitime yönelik araştırmaların daha yaygın yapılması gerektiğini göstermektedir. Bu araştırmada 2020-2021 eğitim öğretim yılı itibariyle Van ilinde özel eğitim hizmetlerinin mevcut durumunun incelenmesi amaçlanmıştır. Genel tarama modeli ile gerçekleştirilen araştırmada, çalışma evrenini 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Van ilindeki mevcut özel eğitim hizmetleri oluşturmaktadır. Araştırmada veriler ilgili kurumların internet sayfaları ve yöneticilerinden elde edilmiştir. Toplanan veriler betimsel analiz ile çözümlenmiş ve tablolar ile sunulmuştur. Araştırma sonucunda çoğunluğu genel eğitim okullarında kaynaştırma öğrencisi olmak üzere toplamda 5819 özel gereksinimli öğrencinin farklı eğitim ortamlarında eğitim aldıkları belirlenmiştir. Van ilinde orta ve ağır düzeyde yetersizliği olan öğrencilere yönelik özel eğitim hizmetleri, farklı eğitim kademelerinde toplam 9 okulda 119 derslikte 68’i özel eğitim öğretmeni olmak üzere 133 öğretmen tarafından yürütülmektedir. Araştırma sonucunda ildeki özel eğitim hizmetlerinde, ilgili paydaşların katılımı ve işbirliğiyle daha sistematik bir planlamaya ihtiyaç duyulduğu belirlenmiş ve buna yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Engelli Bireylerin Gözüyle Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerindeki Eğitim Durumlarının İncelenmesi
(2020) Mengi, Abdurrahman
Bu araştırma, engelli bireylerin gözüyle Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerindeki eğitim durumlarının nasılolduğunu ortaya çıkartma amacını gütmektedir. Araştırmada nitel araştırma yönteminden hareketle nitelaraştırmalarında kullanılan durum çalışması deseni model olarak seçilmiştir. Araştırma, Van il merkezinde bulunanÖzel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde gerçekleşmiştir. Araştırma engelli 18 katılımcıyla 2018-2019 dönemindedört aylık bir çalışma sonunda yapılmıştır. Araştırma verileri yarı-yapılandırılmış görüşme formları yoluyla toplanılmışve betimsel analize tabi tutulmuştur. Araştırma verileri dört kategoriye bağlı olarak birden fazla alt kategori şeklindesunulmuştur. Araştırmada katılımcıların Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerine haftada iki gün ve iki saatgidebildikleri, genel olarak eğitimlerinden memnun kaldıkları, Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri sayesindeengel durumlarını kabul ettikleri, sosyal çevrelerinin genişlediği, yalnızlık duygusundan kurtuldukları ve dolayısıyla bukurumlar sayesinde yaşam bağlarının güçlendiği ve mutlu olduklarına dair sonuçlara ulaşılmıştır. Keza bu araştırma,engelli bireylerin Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerindeki eğitim durumlarına işaret ettiği için önemli biraraştırma olmuştur. Araştırma sonunda ulaşılan bulgulardan hareketle bundan sonra yapılacak araştırmalara yönelikönerilerde bulunmuştur.
Eğitimde Sosyal Adalete Dair Öğretmen Görüşleri : Van İl Örneği
(2025) Alıcı, Merve; Mengi, Abdurrahman
Bu araştırma, Van ilinde görev yapan öğretmenlerin eğitimde sosyal adalete ilişkin görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma yönteminden hareketle olgu bilim deseni tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu Van illindeki 23 sosyal bilgiler öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırma verileri betimsel analiz tekniğinden hareketle analiz edilmiş ve sunulmuştur. Araştırmada öğretmenlerin sosyal adalet kavramını daha çok fırsat eşitliği, eşit kaynak dağılımı ve öğrenci merkezli yaklaşım bağlamında değerlendirdikleri bulgulanmıştır. Katılımcılar, özellikle kırsal ve dezavantajlı bölgelerde görev yapan öğrencilerin eğitimde fırsatlara erişimde ciddi yapısal engellerle karşılaştığını belirtmiştir. Araştırmada okullar arası donanım farklılıkları, aile desteği eksikliği ve yönetsel kararların adaletsizliği gibi etkenlerin sosyal adaleti zedelediği dolayısıyla eğitim sisteminin sosyal adalet perspektifiyle yeniden yapılandırılması sadece öğrenci başarısını değil, toplumsal bütünlüğü de destekleyecek bir unsur olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada, sosyal adaletin sağlanması için öğretmen eğitimi programlarında adalet temelli modüllerin artırılması, okul yöneticilerinin sosyal adalet liderliği rollerinin güçlendirilmesi, kırsal bölgelerdeki öğrencilere özel destek mekanizmalarının kurulması ve okul kaynaklarının daha dengeli dağıtılması gerektiği yönünde öneriler sunulmuştur.
Examination of Social Studies Textbook and Curriculum From the Aspect of Disability
(Ankara Univ, Fac Educational Sciences, 2019) Mengi, Abdurrahman
This study aims to examine the Social Studies Textbook (SST) and Curriculum of Primary and Secondary Schools in terms of disability. The study tries to figure out how, how many times and in what contexts the concepts and themes related to disability are handled in the SST and Curriculum of Primary and Secondary Schools. Qualitative research approach has been adopted in this research. Data collection process started in September 2018 and finished in February 2019. The data of the study were obtained by document analysis and the data were analyzed with the content analysis technique in accordance with the stages of document review. The results show, in general, only two acquisitions out of the learning areas covered by the Social Studies Curriculum prepared by the Ministry of National Education. In this area of learning, 33 grades in the 4th and 5th grades of the primary school and 33 in the 6th grade and 31 in the 7 th grade are given. With only two acquisitions, all of these gains were included in the disability phenomenon. A total of 26 different concepts and 8 visuals in the textbooks have focused attention on the issue of disability. Therefore, it has been concluded that the concept of disability in the SST and Curriculum is treated very little. At the end of the research, a number of suggestions have been made to eliminate the shortcomings in the existing sources of disability.
Plato's Political Elites as Administrative Class
(2004) Mengi, Abdurrahman; Açar, Y. Halilrahman
102 ÖZET PLATON'UN SİYASAL SEÇKİNLERİ OLARAK YÖNETİCİ SINIFI MENGİ, Abdurrahman Yüksek Lisans, Sosyoloji Bölümü Tez Yöneticisi: Yrd. Doç. Dr. HalilRahman AÇAR Ekim 2004, 102 Sayfa Platon'un siyasal seçkinleri olarak yönetici sınıfını araştıran bu tez, Platoncu yaklaşımı toplumsal ve siyasal gerçekliği anlamada kullanılan çeşitli yaklaşımlardan biri olarak ele alır ve dört bölümden oluşur. I. Bölümde seçkin kavramı dar ve geniş kullanımıyla ortaya konur. II. Bölümde Platon'un projesini ve siyasî işlevini, mevcut anlatımlara dayanarak çözümler. III. Bölümde seçkinci kuramlar konusuna yoğunlaşıhr. Pareto, Mosca ve Michels vb. düşünürlerin görüşleri üzerinde durulur. IV. Bölümde, Platoncu yaklaşımla diğer anlayışların karşılaştırılmasına gidilir. Sonuçta Platon toplum ve devlet temellendirmesini bilgi (logos) üzerine yapmak istediği açıklık kazanır. Bunu başaracaklar da bilge yöneticiler olduğu görülür. Anahtar Kelimeler: Platon (Eflatun), Seçkin (Elit), Bilge - Kral, Devlet, Toplum
Measurement and Evaluation Competencies of Social Studies Teachers in Inclusive Education, Problems They Face and Solution Suggestions
(2023) Koşut, Gülnihal; Mengi, Abdurrahman
Lisans eğitimlerinde kaynaştırma öğrencilerinin ölçme ve değerlendirilmesine yönelik herhangi bir ders almayan sosyal bilgiler öğretmenlerinin kaynaştırma öğrencilerinin ölçme ve değerlendirilmesi konusunda güçlük yaşamaları kuvvetle muhtemeldir. Literatüre bakıldığında Türkiye'de bu soruna ilişkin herhangi bir bilimsel çalışmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle sınıfında kaynaştırma öğrencisi bulunan sosyal bilgiler öğretmenlerinin ölçme değerlendirme konusundaki yeterliliği ve ölçme değerlendirme sürecinde karşılaştığı güçlükler bu araştırmada merak konusu olmuştur. Dolayısıyla bu araştırmanın amacı kaynaştırma eğitiminde sosyal bilgiler öğretmenlerinin ölçme değerlendirme yeterliklerine, karşılaştıkları sorunlara ve çözüm önerilerine yönelik bir durum tespiti yapmaktır. Araştırmada nitel araştırma yönteminden hareketle durum çalışması deseni tercih edilmiştir. Araştırma Van ili merkez ilçelerinde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu kaynaştırma öğrencisi bulunan 30 sosyal bilgiler öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırma verileri betimsel analiz tekniğinden hareketle analiz edilmiş ve sunulmuştur. Araştırmada kaynaştırma öğrencisi bulunan öğretmenlerin girdiği sınıfların kalabalık olması, sosyal bilgiler ders içeriklerinin özel gereksinimli öğrencilerin seviyesine uygun olmaması, öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme sürecinde öğrencilerle iletişim güçlüğü yaşaması, kaynaştırma öğrencilerinin öğrenmede ve okuduklarını anlamada güçlük yaşaması bulgularına ulaşılmıştır. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin kaynaştırma öğrencilerine yönelik ölçme-değerlendirme uygulamaları konusunda ise kendilerini yetersiz buldukları, kaynaştırma öğrencilerinin okuma ve yazma yetersizliğinin olması sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada kaynaştırma öğrencilerine yönelik yapılan ölçme ve değerlendirmelerin daha sağlıklı yapılması için sosyal bilgiler öğretmenlerine hizmet içi eğitimlerle mesleki gelişimlerinin sağlanmasına, illerde araştırma yapacaklara ve eğitimcilere yönelik birkaç öneride bulunmuştur. Anahtar sözcükler: Kaynaştırma eğitimi, sosyal bilgiler eğitimi, ölçme ve değerlendirme.
A Sociological Research on the Individual and Socialconsequences of Substance Addiction: the Case of Erbil
(2024) Mzwrı, Aram Neamat Yousıf; Mengi, Abdurrahman
Yüksek Lisans Tezi Aram Neamat MEZWRI VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ AĞUSTOS, 2024 MADDE BAĞIMLILIĞIN BİREYSEL VE TOPLUMSAL SONUÇLARINA YÖNELİK SOSYOLOJİK BİR ARAŞTIRMA: ERBİL ÖRNEĞİ ÖZET Bu araştırma, Erbil'deki cezaevlerinde mahkûm olan 18-35 yaş arasındaki gençlerin madde bağımlılığının bireysel ve toplumsal sonuçlarını sosyolojik bir bakış açısıyla incelemeyi amaçlamıştır. Araştırma, nitel ve nicel yöntemin birlikte kullanıldığıkarma bir yöntem kullanılmıştır. Dolayısıyla araştırmada hem nitel hem de nicel veri toplama ve analiz tekniklerikullanılarak araştırma veriler elde edilip analiz edilmiştir. Araştırmada, madde bağımlılığının gençler üzerinde ciddi biyolojik, psikolojik ve sosyolojik etki ve sonuçlara yol açtığına ilişkin bulgulara ulaşılmıştır. Ayrıca madde bağımlılığın gençlerde zayıflamış bağışıklık sistemi, beslenme bozuklukları ve kronik hastalıkları gibi sağlık sorunlarına, depresyon, anksiyete ve düşük benlik saygısı gibipsikolojiksorunlara ve aile içi çatışmalara, sosyal izolasyona, eğitimve iş hayatı gibi sosyal yaşam alanlarında farklı sorunlara yol açtığı bulgulanmıştır. Böylece araştırmada,madde bağımlılığının gençler arasında yaygınlaşması toplumsal güvenliği tehdit ettiği, suç oranlarını artırdığı,genç nüfusun üretkenliğini azaltarak ekonomik büyümeyi olumsuz yönde etkilediği ve sağlık hizmetlerine yönelik ekonomik yükü artırdığı gibi olumsuz bireysel ve toplumsal sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmada, madde bağımlılığının olumsuz bireysel ve toplumsal sonuçlarıyla mücadele için genç bireylere yönelik bilinçlendirme odaklı eğitim programların yaygınlaştırılması, toplumda madde bağımlılığına karşı farkındalığın oluşturulması, ailelere yönelik destek programlarının oluşturulması, tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerine erişilebilirliğinin artırılması, sivil toplum kuruluşları, yerel yönetimler ve devlet kurumları arasında işbirliğinin güçlendirilmesi gibi öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Bireysel ve Toplumsal Sonuçları, Erbil Örneği, Madde Bağımlılığı, Sosyolojik Bir Araştırma. Sayfa Sayısı: xi +139 Tez Danışmanı: Doç. Dr. Abdurrahman MENGi
Bipolar Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik Bir Araştırma: Örnek Olay İncelemesi
(2018) Aygür, Rabia Şule; Mengi, Abdurrahman
Bipolar bozukluk (BPB) mani ve depresif duygudurum dönemlerinin izlendiği bir ruhsal bozukluktur.Bipolar bozukluk, kişide yoğun mutsuzluk duygularından, aşırı enerjik bir biçimde taşkınlıklara, aynızamanda çaresizlik, umutsuzluk, özkıyım (intihar), değersizlik, karamsarlık gibi farklı duygu durumlarınavaran önemli değişikliklere yol açmaktadır. Bu araştırmada bipolar bozukluğu olan bir bireyin günlükyaşantısı, eğitim hayatı, aile yaşantısı ve arkadaşlık ilişkilerinin sosyal evrendeki görünümleri üzerindeodaklanmak amaçlanmıştır. Bu araştırma, bipolar bozukluğu tanısı olan 27 yaşındaki bir üniversiteöğrencisi ile örnek olay incelemesi kapsamında yapılmıştır. Araştırma, 2017-2018 güz döneminde üç aylıkbir çalışma sonunda yapılmıştır. Araştırma, nitel araştırma deseninden olan durum çalışmasından hareketlenitel veri toplama ve nitel veri tekniklerinin kullanıldığı betimsel bir araştırmadır. Yarı-yapılandırılmışgörüşme sorularından hareketle katılımcıdan elde edilen veriler araştırma sorularını yansıtan kodlar yoluylabetimsel analize tabi tutulmuştur. Araştırmada katılımcının psikolojik durumundan değişikliğin olduğuzamanlarda eğitim hayatından son derece güçlüklerle karşıladığı ve okulunu uzattığı, aile bireyleriyleönemli oranda iletişim çatışması yaşadığı, arkadaşlarıyla giderek etkileşiminin azaldığı bulgulanmıştır.Dolayısıyla, katılımcının değişen ruh durumu onun günlük ve eğitim hayatını yeterince zorlaştırdığı, ailebireyleri ve arkadaşlarıyla etkileşimini olumsuz yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu araştırma,sosyolojik perspektifle ele alınması, verilerin ilk elden toplanması, çarpıcı bulgu/sonuçlara ulaşılmasıbakımından son derece özgün bir araştırmadır.
Van İşitme Engelliler Derneği'nin Temel Sorun ve Beklentileri Açısından İncelenmesi
(2019) Mengi, Abdurrahman
Geçmişten günümüze kadar insanlar işitme, görme, bedensel, zihinsel gibi çok farklı engele maruz kaldıkları gibi farklıengellerle de karşılaşmıştır. Bu araştırma da Van İşitme Engelliler Derneğinin temel sorun ve beklentilerinin neler olduğunuortaya çıkarma amacını taşımaktadır. Araştırmanın örneklemiVan il merkezinde işitme engellilere yönelik hizmet veren işitme engelliler derneğinin yöneticilerinden oluşmaktadır. Araştırmada, nitel veri toplama araçlarından yarı yapılandırılmışgörüşme tekniği kullanılmış ve katılımcılar ile yüz yüze görüşme sonucu araştırma verileri elde edilmiştir. Katılımcılardanelde edilen veriler betimsel analize tabi tutularak sunulmuştur.Araştırmada, Van İşitme Engelliler Derneğinin maddi olarakayakta kalma mücadelesi verdiği, Van’daki işitme engelli bireylerin eğitim, sağlık, iş ve toplumsal yaşamlarında toplumun diğer fertleriyle iletişim kurmakta önemli oranda sorun yaşadıkları, bu bireylerin işaret dilini bilmeyen sosyal çevresindeki bireylerin olumsuz bakış, tutum ve davranışlarına maruz kaldıkları, mevcut sorunların çözümünde toplum ve resmi kurumlarda yeteri kadar destek almadıkları yönünde bir dizi bulgu vesonuca ulaşılmıştır.