Petrol Fiyatlarındaki Belirsizlik, Jeopolitik Risk ve BİST GUBRF Arasındaki Etkileşim: Frekans Alanda Zamanla Değişen Bootstrap Nedensellik Testi

Abstract

Risk ve belirsizlik, karar vericilerin ve hisse senedi yatırımcılarının karar verme süreçleri üzerinde etkiye sahip olan önemli faktörlerdir. Karar vericiler, ekonomik ve finansal sistemde yüksek risk ve belirsizlik durumunda uzun dönemli planlamalar yapmakta zorlanabilirler. Bu durum, kamu politikalarında ve özel sektör stratejilerinde ihtiy- atlı bir yaklaşımın sergilenmesini zorunlu kılmaktadır. Diğer taraftan hisse senedi yatırımcıları ise yüksek risk ve belirsizlik dönemleri boyunca genellikle risk almaktan kaçınan bir tutum sergilemektedirler. Dolayısıyla yatırımcılar, portföylerini tahvil, altın, gümüş ve platin gibi daha güvenli varlıklara yönlendirmektedirler. Bu çalışma, frekans alanda zamanla değişen bootstrap nedensellik testini uygulayarak petrol fiyat belirsizliği endeksi (OPU), jeopolitik risk endeksi (GPR) ve Gübretaş’ın hisse senedi fiyatı (GUBRF) arasında nedensellik ilişkisi olup olmadığını belirlemeyi amaçlamaktadır. Ele alınan Nisan 1998-Temmuz 2024 dönemi için yapılan analizlerde petrol fiyat belirsizliği ve jeopolitik risk endekslerinin seçili hisse senedi fiyatı üzerinde kalıcı bir şekilde istikrarlı olmayan etkiler göster- diği saptanmıştır. Bulgulara göre jeopolitik risk endeksinden GUBRF’e doğru uzun, petrol fiyatlarındaki belirsizlik endeksinden GUBRF’e doğru ise hem uzun hem kısa dönemli nedensel bağlantıların var olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Gübretaş şirketinin yöneticilerine ve yatırımcılarına çeşitli küresel risk ve belirsizlik unsurları (özellikle enerji sektörünü doğrudan ilgilendiren gelişmeler) karşısında sürekli bir şekilde proaktif bir yaklaşımla hareket etme çabası içinde olmaya çalışmaları önerilmektedir.