Browsing by Author "Görmez, Erhan"

Now showing 1 - 19 of 19

A Study on the Reflection of Technological Infrastructure of Schools on Teachers' Opinions Towards Using Digital and Instructional Technologies
(2023) Şen, Atilla; Görmez, Erhan
Çağın değişen şartlarına ayak uydurabilen bireylerin yetiştirilmesi açısından okullar önemli kurumların başında gelmektedir. Öğrencilerin bireysel olarak sahip oldukları yeterliliği fark etmelerine imkân tanıyıp, bu yeterliği daha üst bir seviyeye çıkarması bakımından okulların teknolojik altyapılarının yeterli olması gerekir. Bu tür okullarda öğretmenler de teknolojiyi kullanma konusunda kendilerini geliştirme ve hitap ettikleri kitleye rehberlik etme gereksinimi duyacaktır. Bu yönlendirme dijital yerli olarak adlandırılan bu çağ öğrencilerinin katma değeri yüksek ürünler ortaya koymalarına imkan tanıyacaktır. Hem öğretmenin hem de öğrencinin kendi potansiyellerini görmelerine olanak sunan dijital donanımlı sınıflar artık eğitim kurumlarının olmazsa olması hâline gelmiştir. Bu çalışma kapsamında da okulların teknolojik altyapısının öğretmenlerin dijital okuryazarlık becerisine olan etkileri irdelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Van iline bağlı İpekyolu, Tuşba ve Edremit ilçelerinde farklı sosyoekonomik koşullara sahip (üst, orta ve alt) okullarda görev yapan 9 sosyal bilgiler öğretmeni ve bu öğretmenlerin çalıştığı kurumlar oluşturmaktadır. Bu araştırma, durum çalışması deseninde, nitel bir çalışmadır. Bu araştırmada veri toplama aracı olarak görüşme ve gözlem yöntemlerinden yararlanılmıştır. Öğretmenler ile yapılan görüşmeler ses kayıt cihazı ile kaydedilmiş, kaydedilen veriler tek tek dinlenerek ve okunarak yazılı metinler haline getirilmiştir. Ayrıca okullarda yapılan gözlem çalışmalarında alınan notlar yapılandırılmış gözlem formuna not edilmiş; okulların bilişim altyapılarını ortaya koyan görüntüler alınmıştır. Görüşme ve gözlem neticesinde elde edilen veriler içerik analizi yönetimi ile irdelenmiştir. Çalışmada ulaşılan bulgular genel olarak değerlendirildiğinde; okulların teknolojik altyapılarında kısmen de olsa eksikliklerin olduğu (akıllı tahta sistemlerinin sık sık bozulması, internet bağlantı sorunu, bilişim sınıflarının yetersizliği, bilgisayar eksikliği vb); öğretmenlerin görev yaptıkları okullarda teknolojik imkânlardan azami şekilde faydalandıkları; sosyoekonomik düzey fark etmeksizin öğretmenlerin hitap ettikleri öğrencilerin genel olarak teknolojiyi kullanma yeterliliklerinin olduğu; teknolojinin kullanıldığı sınıflarda öğrencilerin daha çok etkileşim halinde oldukları; öğretmenlerin hem sınıf ortamında hem de kişisel yaşantılarında ihtiyaç duydukları bilgiye genellikle internet aracılığıyla eriştikleri; öğretmenlerin ulaşılan bilginin doğruluğunu ve güvenirliğini bilindik siteleri kullanarak ya da farklı adreslerde arama yaparak teyit ettikleri; sınıfta sunumlarını genellikle akıllı tahta sistemini kullanarak yaptıkları ve öğrencilerine de sunumları bu yolla yaptırdıkları; teknolojik araçlarla ilgili teknik sorunları genellikle bilişim öğretmenlerine danışarak çözmeye çalıştıkları; sınıftaki teknolojik araçları kullanarak öğrencilerle birlikte ortaya dijital bir ürün koyamadıkları yapılan görüşmeler ve gözlemlerle tespit edilmiştir.
Ortaokul Öğrencilerinin Sınıf İçi İstenmeyen Davranışlarının İncelenmesi
(2016) Görmez, Erhan
Bu çalışmanın amacı, sınıf içinde ortaya çıkan, sınıfın öğretim ortamını bozan olumsuz öğrenci davranışlarının neler olduğunu ve bu olumsuz davranışların nedenleri konusunda öğretmenlerin ne düşündüğünü ortaya koymaktır. Bu araştırmada veri toplamak için gözlem ve görüşme tekniklerinden yararlanılmıştır. Öğrencilerin sınıf içindeki olumsuz tutum ve davranışlarının tespiti için yapılandırılmamış gözlem tekniği, öğretmenlerden veri toplamak için de yarı-yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Bu araştırmanın çalışma grubunu, Van Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı 32 ortaokul ve bu okullarda öğrenim gören 68 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrenci gözlemlerinden ve öğretmen görüşmelerinden elde edilen veriler, içerik analizi kullanılarak çözümlenmiştir. Çalışmanın sonuçları incelendiğinde; \"öğrencilerin sınıf içinde çoğunlukla argolu konuştukları, derste arkadaşlarına sözlü olarak sataştıkları, derste sürekli konuştukları, derse dikkatlerini veremedikleri, sınıfta yerlerinde duramadıkları, derste başka işlerle uğraştıkları ve arkadaşlarına fiziksel şiddet uyguladıkları\" şeklindedir. Sınıf içindeki bu olumsuz davranışların nedenleri konusunda öğretmenler; \"ailelerin çocuklara yeteri kadar zaman ayırmadıkları ve ilgi göstermedikleri, çocukların bazen etrafındaki kişilerin dikkatlerini çekmek için olumsuz davranışlar sergiledikleri, öğrencinin arkadaş çevresinin olumsuz olması, çocukta Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite gibi bir probleminin olmasından dolayı\" şeklinde görüş bildirmişlerdir
The Secondary School Students' Metaphorical Perceptions of Social Studies Course and Social Studies Teacher
(2023) Keser, Atilla; Görmez, Erhan
Bu çalışma ortaokulda farklı sınıf düzeylerinde (5, 6, 7 8. sınıf) öğrenim gören öğrencilerin 'sosyal bilgiler dersi' ve 'sosyal bilgiler öğretmenine' dönük algılarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma grubunu 2022/2023 eğitim öğretim yılında Van ili İpekyolu, Tuşba ve Edremit ilçelerinde öğrenim gören 743 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden biri olan olgu bilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Bu araştırmada veri toplama aracı olarak 'Açık Uçlu Görüşme Formu' kullanılmıştır. Katılımcıların geliştirdikleri metaforlar içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin görüşlerinden sosyal bilgiler dersine yönelik 250 kavramın 19 kategori altında; sosyal bilgiler öğretmenine yönelik ise 182 kavramın 16 kategori altında toplandığı görülmüştür. Sosyal bilgiler dersine yönelik en baskın kategori ve metaforların tarih kategorisi kapsamı içinde tarih disiplini metaforunun, hayat kategorisi kapsamı içinde hayatın kendisi metaforunun, gezegen kategorisi kapsamı içinde ise dünya metaforunun; sosyal bilgiler öğretmenine yönelik en baskın kategori ve metaforların ise bilgi/bilge kategorisi kapsamında bilgin metaforunun, bilim/öğretmen kategorisi kapsamında ise bilim insanı kategorisinin olduğu tespit edilmiştir
Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Küresel Konumlandırma Sistemi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Hakkındaki Görüşleri
(2019) Görmez, Erhan; Ertaş, Numan
Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmenlerinin küresel konumlandırma sistemi (GPS) ve coğrafi bilgi sistemleri (CBS) hakkındaki görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırma durum çalışması deseninde, nitel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu Van ilinde 2018-2019 eğitim/öğretim döneminde görev yapan 17 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak görüşme yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmada, öğretmenlerle yapılan görüşmeler sonucu elde edilen veriler, betimsel analiz yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırmada sosyal bilgiler öğretmenlerinin genel olarak CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) teknolojisi olarak bilinen GPS sistemini bir konumlandırma sistemi olarak veya uydu aracılığıyla yer tespiti yapan bir sistem olarak tanımladıkları; GPS’in çoğunlukla ulaşım sektöründe ve konum belirlemek amacıyla kullanıldığı; akıllı telefon veya tabletlerde yer alan uygulamaları bildikleri ve bu sistemi sadece bulundukları adresi karşı tarafa göndermek amacıyla kullandıkları; WhatsApp üzerinden (ekle işareti tıklanarak) konum göndermeyi bildikleri ve bu sistemin adres bulma, ulaşım ve iletişimde çok kolaylık sağladığı; bilmedikleri bir şehirde adres sorununu telefonlarındaki GPS veya navigasyon gibi cihazlarla çözdükleri; akıllı telefon veya tabletlerine bir uygulama indirdiklerinde “konumun paylaşılsın mı, konumunuza erişilsin mi? sorusuna genellikle güvenlik amaçlı olarak hayır dedikleri sonuçlarına ulaşılmıştır.
Öğretmenlerin Ekomedya Okuryazarlığına İlişkin Algıları ve Medya Araçlarında Yer Alan İklim Haberlerine Yönelik Görüşleri
(2025) Çelikci, Vefa; Görmez, Erhan
Tek yaşanılabilir gezegen olan Dünya'nın korunmasında medya, en etkili sorumluluk sahibi mecralardan biri olarak öne çıkmaktadır. Bireylerin yaşamlarında önemli bir yer tutan medya araçları, sundukları içeriklerle kamuoyunun çevresel meselelere yönelik tutumunu şekillendirebilmektedir. Yanıltıcı ya da hatalı bilgi içeren yayınlar, doğal çevrenin tahribatına karşı duyarsız bireylerin sayısını artırabileceği gibi, konuya duyarlı ve bilinçli toplulukların oluşumuna da katkı sağlayabilir. Bu doğrultuda, medya içeriklerinde yer alan iklim değişikliği, çevre kirliliği ve sürdürülebilirlik gibi konuların eleştirel süzgeçlerden geçirilerek değerlendirilmesini sağlayan ekomedya okuryazarlığı bireylerin gelişimi açısından büyük önem arz etmektedir. Bu araştırmanın amacı, dijital teknolojilerin ve internet kullanımının yoğunlaştığı günümüzde, öğretmenlerin medya okuryazarlığının önemli bir alt boyutu olan ekomedya okuryazarlığına yönelik algı düzeylerini belirlemek ve medya araçlarında yer alan iklim haberlerinin nitelik ve kapsamına ilişkin öğretmen görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırmanın evrenini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Van ilindeki Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ilkokul ve ortaokullarda görev yapmakta olan sınıf öğretmenleri ve sosyal bilgiler öğretmenleri oluşturmaktadır. Örneklem ise, amaçlı örneklem yöntemiyle belirlenen Van ili İpekyolu, Edremit ve Tuşba merkez ilçelerindeki devlet ilkokulu ve ortaokullarında görev yapan toplam 312 sınıf öğretmeni ve sosyal bilgiler öğretmeninden oluşmaktadır. Karma yöntem yaklaşımıyla gerçekleştirilen bu araştırmada, nicel veriler Ekomedya Algı Ölçeği aracılığıyla, nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS 23, nitel verilerin analizinde ise MAXQDA 24 yazılımı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; cinsiyet, öğrenim durumu ve mesleki kıdem gibi demografik değişkenler açısından öğretmenlerin eko medya okuryazarlığı algı düzeylerinde anlamlı bir farklılık bulunmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, öğretmen görüşlerine göre medyada yer alan iklim haberlerinin daha doğru, bilinçlendirici, politik etkilerden arındırılmış, şeffaf ve bilimsel içeriklerle sunulması gerektiği vurgulanmıştır. Bununla birlikte, çevreci hareketlerin yeterince etkili olmadığı ve kamuoyunda sınırlı etki yarattığına dair görüşler de dikkat çekmektedir.
An Investigation Related To Financial Literacy Competence of Secondary School Students Who Have Taken Social Studies Course
(2022) Yiğit, Yavuz; Görmez, Erhan
İnsanı hayvanlardan ayıran ve hem cinslerinden farklı kılan önemli yetilerden biri de karar vereme iradesidir. Birey, 'karar alma veya karar verme' esnasında yaptığı bilinçli tercihlerle hayatını/geleceğini olumlu yönde şekillendirebilirken, bazen de yaptığı hatalı tercihlerle hayatını/geleceğini mahvedebilmektedir. Bu denli değerli becerilerin erken yaşlarda bireylere kazandırılması hem bireyin hem de bireyin hayatını idame ettiği toplum huzuru için oldukça önemlidir. Ülkemizde özellikle Sosyal Bilgiler Öğretim Programı aracılığıyla çocuklara 'karar verme' gibi önemli yetiler 'Üretim, Tüketim ve Dağıtım' adlı öğrenme alanında finansal okuryazarlık becerisi kapsamında kazandırılmaya çalışılmaktadır. Bu çalışmada amaçlanan da sosyal bilgiler dersini almış ortaokul öğrencilerinin finansal okuryazarlık yeterliliğini tespit etmek ve öğrencilerin bu beceri ile ilgili görüşlerini ortaya koymaktır. Karma bir yönteme sahip çalışmada nicel veriler Finansal Okuryazarlık Anketi kullanılarak, nitel verilerde yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini Şanlıurfa'nın Viranşehir ilçesine bağlı ortaokullarda öğrenim gören 239, 8. Sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Amaçlı örneklem yönteminin kullanıldığı çalışmada anket formu 239 ortaokul 8. sınıf öğrencine, görüşme formu da 19 ortaokul 8. sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Nicel verileri toplamak için kullanılan finansal okuryazarlık anketinin analizinde SPSS 21.0 programı uygulanmıştır. Elde edilen verilerin çoğunlukla nominal ve ordinal değerler olmasından dolayı, betimsel istatistik yöntemlerden sıklık (frekans) ve yüzdelik değerler incelenmiştir. Görüşme formundan elden edilen verilerin analizinde betimsel analiz tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda ulaşılan bulgular incelendiğinde öğrencilerin istek ve ihtiyaç kavramlarını birbirinden ayırabildikleri, ihtiyacın istekten önce geldiğini, alışveriş öncesi ihtiyaç listesi hazırlamanın önemli olduğunu, alışveriş yapılırken ürünün son kullanma tarihini kontrol etmenin önemli olduğunu, alınan ürünün fiyatı kadar kalitesinin de önemli olduğunu, pahalı ürün kaliteli olur algısının mantıklı olmadığını, kaliteli ürünün ambalajı da kaliteli olur algısının mantıklı olmadığını, satın alınan ürünlerde belirli standartların bulunmasının önemli olduğunu, fiyat karşılaştırması yaparak alışveriş yapmanın önemli olduğunu, alışverişten sonra fiş/fatura almanın önemli olduğunu, satın alınan ürünlerde varsa eğer garanti belgesinin alınması gerektiğini, tüketici hakları konusunda bilinçli olmanın önemli olduğunu, paranın biriktirmekten çok harcanması gereken bir meta olduğunu, alışverişlerde paranın yetmediği durumlarda borçlanmanın mantıklı olduğunu, doğal kaynakları dikkatli kullanmanın önemli olduğunu düşündükleri tespit edilmiştir. Genel olarak ortaokul öğrencilerin hem anket hem de yapılan görüşme sonucunda finansal okuryazarlık becerisi ile ilgili yeterliliklerinin iyi düzeyde ortaya çıkmıştır.
Etkili Medya Eğitimi Uygulamaları İçin Bir Ölçek Geliştirme Çalışması
(2017) Kardas, Mehmet; Görmez, Erhan
Bu çalışma; eğitim-öğretim ortamlarında medya araçlarından yararlanan öğretmenlerin, etkili medya uygulamalarını ne düzeyde gerçekleştirebildiklerini tespit etmeye yönelik yapılacak araştırmalarda kullanılmak üzere bir ölçek geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada ölçek maddeleri hazırlanırken, \"Herhangi Bir Müfredatla Medya Okuryazarlığı ve Eleştirel Düşünmeyi Bütünleştirmenin 12 Temel Yolu\" adlı bir eserden yararlanılmıştır. Bu eser, girdikleri sınıflarda medya okuryazarlığı eğitimini vermek isteyen öğretmenler için kaleme alınmıştır. Yapılan literatür taramasından sonra 52 maddeden oluşan 5'li likert tipi bir taslak ölçek hazırlanmış ve alanında uzman 3 Sosyal Bilgiler dersi öğretmeni, 5 Sınıf Öğretmeni ve 2 Türkçe Öğretmeninin görüşlerine sunulmuştur. Uzman görüşünden sonra ön uygulamaya hazır hale getirilen \"Etkili Medya Eğitimi Ölçeği (EMEÖ)\" 108 öğretmene uygulanmıştır. Ön uygulamadan sonra amaca hizmet etmediği tespit edilen 8 madde ölçekten çıkarılmıştır. 44 maddeye düşürülen ölçek, Van ili ve ilçelerinde bulunan 15 farklı okulda görev yapan 242 sınıf öğretmeni ve 236 branş öğretmeni olmak üzere toplamda 478 öğretmene uygulanmıştır. Uygulama sonrası yapılan analizler ve bulgulardan hareketle 13 madde daha atılarak ölçek maddeleri 31'e düşürülmüştür. Ardından faktör analizi ile ölçeğin yapı geçerliliği belirlenmiştir. Faktör analizi neticesinde, ölçeğin Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değerinin 0.968, Barlett testi anlamlılık değerinin ise 0.00 olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ölçeğin toplam varyansın % 60'ını açıklayan dört faktöre sahip olduğu görülmüştür. Ölçeğin güvenirlik katsayı (Cronbach alpha) değeri ?=0.961 olarak elde edilmiştir. Bu değerler, ölçeğin geçerli ve güvenilir olduğunu ortaya koymaktadır
An Investigation on Teachers' Habits of Using Media Who Teach Social Scienses Before and During the Pandemia
(2021) Bilici, Nizamettin; Görmez, Erhan
Pandemi gibi olağanüstü süreçlerde insanların tutum ve alışkanlıklarında ciddi değişimler meydana gelmektedir. Bu dönemlerde insanlar içine düştükleri karamsar durumdan bir nebze de olsun uzaklaşmak için medya araçlarını çoğu zaman kontrolsüz bir oranda kullanma eğilimi gösterirler. Bu çalışmanın amacı da öğretmenlerin pandemi öncesi ve pandemi süresince medya kullanım alışkanlıklarındaki değişimleri değerlendirmektir. Araştırmanın örneklemini 2020-2021 eğitim öğretim yılında Van ili ve ilçelerinde (İpekyolu ve Tuşba) Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı okullarda görev yapan sosyal bilgiler öğretmenleri ve sosyal bilgiler dersi veren sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmaya gönüllü olarak 81 öğretmen katılmıştır. Araştırmada nicel verilerin toplanmasında Medya Araçlarını Kullanma Anketi (MAKA), nitel verilerin toplanmasında da yapılandırılmış görüşme formundan yararlanılmıştır. Araştırmanın nitel verileri içerik analiz yöntemiyle, nicel verileri de SPSS 21.0 paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Nicel verilerin analizi için betimsel istatistik yöntemlerinden (yüzdelik ve frekans), nitel verilerin analizi içinde betimsel analiz yönteminden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda yapılandırılmış görüşme formu ve MAKA kullanılarak elde edilen bulgulara göre; Pandemi öncesine kıyasla pandemi süresince 3-4 saat ve 4 saat üzeri internet kullanım aralıklarında ciddi bir artışın olduğu; eğitim amaçlı interneti kullanımlarında ciddi bir artışın olduğu; özellikle Whatsapp ve facebook gibi sosyal paylaşım uygulamalarının kullanımlarında ciddi bir artışın olduğu; sosyal paylaşım araçlarını eğitim amaçlı kullanım oranında ciddi bir artışın olduğu; cep telefonu kullanım oranlarında ciddi bir artışın olduğu; cep telefonlarını eğitim amaçlı kullanım oranlarında ciddi bir artışın olduğu; hiç TV izlemeyenlerin oranında (%11,1) bir düşüşün olduğu 3-4 saat ve 4 saat üzeri izleme aralıklarında ciddi bir artışın olduğu; televizyondaki eğitici/belgesel programlar ile dizi/sinema tarzı programları izleme oranlarında ciddi bir artışın olduğu; dergi ve gazete okuma sürelerinde çok ciddi bir farklılığın olmadığı; radyo dinleme sürelerinde çok az bir artışın olduğu tespit edilmiştir. Anket sonucu elde edilen bu veriler aynı zamanda öğretmenler ile yapılan görüşmeler neticesinde de teyit edilmiştir.
The Evaluation of High School Students' Tendencies and Opinions Regarding E-Diseases
(2024) Bozkurt, Reyis; Görmez, Erhan
Öz Günümüzün teknoloji temelli dünyasında yaşanan gelişmeler ile birlikte internete erişim olanaklarında ve interneti kullanma süresinde ciddi bir artışın olduğu bilinmektedir. İnternet tabanlı teknolojiler, bireylerin yaşamını kolaylaştırdığı gibi yanlış kullanıma bağlı olarak ortaya çıkan durumlar da yaşamı zorlaştırmaktadır. İnternetin, yaşamı kolaylaştırma amacının dışında kontrolsüz kullanımı dijital araçlara ve bu araçlar kapsamında yer alan uygulamalara bağımlı olmayı ifade eden e-hastalıkları tetiklemektedir. Bu hastalıkların da dijital yerli olarak adlandırılan günümüz gençleri arasında yaygınlığı dikkat çekmektedir. Bu çalışmanın amacı lise öğrencilerinin 'selfitis, cheespodding, photolurking, fomo ve facebook depresyonu' gibi e hastalıklara olan eğilimlerini ve bu hastalıklar hakkında neler bildiklerini tespit etmektir. Çalışmanın örneklemini Van'ın Çaldıran ilçesine bağlı 3 lisede (Anadolu lisesi, meslek lisesi ve İmam Hatip lisesi) öğrenim gören 480 öğenci oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde maksimum örnekleme yönteminden yararlanılmıştır. Karma yöntem anlayışına göre yapılan çalışmada nicel veriler e-hastalık Eğilim Belirleme Anketi ile, nitel veriler de yarı yapılandırılmış bir form aracılığıyla toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS 23 paket programı, nitel verilerin analizinde de MAXQDA 24 paket programından yararlanılmıştır. Ulaşılan bulgular genel olarak değerlendirildiğinde; lise öğrencilerinin e-hastalıklara yönelimlerinin yüksek olmadığı ve öğrencilerin e-hastalıklar hakkında genel olarak bilgi sahibi oldukları tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: lise, dijital hastalık, dijital, teknoloji, bağımlılık, e-hastalık
Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Yapıtlarından Farklı Disiplinlerde Yararlanma (Sosyal Bilgiler Dersi İçin Bir Yazınsal Okuma Önerisi)
(2021) Görmez, Erhan; Şen, Erhan
Sosyal Bilgiler dersinde yazınsal yapıtlarından yararlanma konusunda örnek bir okuma listesi ortaya koymayı amaçlayan bu çalışma, nitel araştırma deseninde yapılandırılmıştır. Veri toplama yöntemi olarak doküman analizine, verilerin çözümlenmesi için de betimsel analize başvurulmuştur. Çalışma kapsamında incelenen 30 çocuk ve gençlik edebiyatı yapıtı amaçlı örneklem tekniğiyle belirlenmiştir. Bu yapıtların belirlenmesinde uzman görüşlerinden, alanyazın taramasından,sosyal bilgiler ders kitaplarından, derse ait öğretim programından ve çeşitli yayınevlerine ait kitap kataloglarından yararlanılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgulara göre önerilen yazınsal yapıt listesinde yer alan kitapların çoğunlukla insan değişkeniyle [birey ve toplum (n: 10); insanlar, yerler ve çevreler (n: 8)] ilişkili olduğu; bu yapıtlarda çeşitli değerlere [dayanışma (n: 22), duyarlılık (n: 20), saygı, sevgi ve barış (n: 20), sorumluluk (n: 19)] yer verildiği; Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programının birçok boyutuyla (özel amaç, temel beceriler, değerler eğitimi ve öğrenme alanları) ilişkili olduğu görülmüştür. Bunun dışında okuma listesine alınan yapıtların sınıf düzeyiyle yazınsal yapıt arasında [5. sınıf (n: 10); 6. sınıf (n: 9); 7. sınıf (n: 6) ve 8. sınıf (n: 5)] ters orantı belirlenmiştir. Bu dağılımdaki temel nedenin öncelikle çocuk edebiyatının seslendiği hedef kitleden kaynaklandığı söylenebilir. Çalışma kapsamında önerilen okuma listesine ilişkin genel bir değerlendirme yapıldığında bu yapıtların sosyal bilgiler öğretiminde etkili biçimde kullanılabileceği ve özellikle değerler eğitiminde işlevsel bir rol üstlenebileceği söylenebilir.
Türkiye ve Güney Carolina Sosyal Bilgiler Öğretim Programında Tarih Konuları ile İlgili Kazanımların Karşılaştırılması
(2021) Görmez, Erhan
Bu çalışma, Türkiye ve Güney Carolina ilkokul ve ortaokul Sosyal Bilgiler Öğretim Programında yer alan tarih disiplini ilgili kazanımları karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yaklaşımı benimsenerek gerçekleştirilen araştırmanın verileri doküman incelemesi yoluyla elde edilmiştir. Yapılan karşılaştırma çalışmasında elde edilen bulgular incelendiğinde; Güney Carolina 4. Sınıf Sosyal Bilgiler Programında ABD’nin kapsamlı bir tarihine; 5. Sınıf Sosyal Bilgiler Programında ABD’nin yeniden yapılanma sürecinden günümüze kadar uzanan sürece; 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Programında ilk insandan Avrupa keşif çağına kadar geçen sürede önemli olaylara ve şahıslara; 7. Sınıf Sosyal Bilgiler Programında 1600 yılından ta günümüze kadar geçen tarihi sürece; 8. Sınıf Sosyal Bilgiler Programında bir millet olarak ABD’nin gelişiminde Güney Carolina’nın tarihinin ve halkının oynadığı role odaklanıldığı görülmektedir. Türkiye Sosyal Bilgiler Öğretim Programı incelendiğinde ilkokul ve ortaokul Sosyal Bilgiler Öğretim programında tarih disiplini ile ilgili konulara Kültür ve Miras öğrenme alanı içinde yer verildiği; 5. Sınıf Sosyal Bilgiler Programında aile birliği, kültürel mirasa duyarlılık ve vatanseverlik gibi değerlere yer verildiği; 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Programında Anadolu ve Mezopotamya uygarlıklarına; Orta Asya’da kurulan ilk Türk devletlerine, İslamiyet’in doğuşuna, Türklerin İslamiyet’i kabul edişine; tarihi ticaret yollarına;7. Sınıf Sosyal Bilgiler Programında Osmanlı Devleti’nin kuruluş ve duraklama sürecine; Avrupa’da ortaya çıkan önemli (reform gibi) hareketlere yer verildiği görülmektedir.
Kaynaştırma Öğrencilerinin Sosyal Bilgiler Dersine Yönelik Performans Düzeyleri
(2016) Görmez, Erhan
Bu çalışmanın amacı, kaynaştırma eğitimi kapsamında ortaokullarda öğrenimlerine devam eden özel gereksinimli öğrencilerin sosyal bilgiler dersinde göstermiş oldukları performans düzeylerini tespit etmektir. Bu araştırmada veri toplama aracı olarak gözlem tekniğinden yararlanılmıştır. Kaynaştırma öğrencilerinin dersteki performans düzeylerini ortaya koyabilmek için yapılandırılmamış gözlem tekniğinden, yararlanılmıştır. Bu araştırmanın çalışma grubunu, 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Van ilinde bulunan ortaokullar içinden 14 ortaokul ve bu okullarda öğrenim gören 39 kaynaştırma öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrenci gözlemlerinden elde edilen veriler, içerik analizi yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Çalışmanın sonuçları incelendiğinde; kaynaştırma öğrencilerinin genelinin özel öğrenme güçlüğü çeken çocuklardan oluştuğu; bu öğrencilerin sosyal bilgiler dersi performans düzeylerinin iyi bir düzeyde olmadığı, Bireyselleştirilmiş Eğitim Programında (BEP) öğrencinin olması gereken düzey ile öğrencinin mevcut düzeyi arasında çok ciddi bir farkın olduğu, Kaynaştırma öğrencilerinin genelinin basit direktifleri ve kavramları (kendini tanıtma, çevresi hakkında bilgi verme gibi) anladıkları ama soyut kavramları ve uzun cümleleri (demokrasi, tarih, vatandaş, iklim vb.) anlamadıkları, dersten çabuk sıkıldıkları, kendilerine yöneltilen sorulara anlamsız cevaplar verdikleri ya da hiç cevap veremedikleri görülmektedir
Ortaokul Sosyal Bilgiler Programı ile Okul, Meslek ve Sivil Yaşam (C3) Çerçeve Programında Yer Alan Kazanımların Karşılaştırılması
(2019) Görmez, Erhan
Sosyal Bilgiler, bir ders olarak 19. yüzyılda ABD’de eğitim kurumlarında okutulmayabaşlanmıştır. Bu dersin müfredatta yerini almasının en önemli nedeni o yıllarda yaşanantoplumsal kargaşanın önüne geçmek, tüm ulusu ortak bir ABD vatandaşı kimliği altındabirleştirmekti. Bundan dolayı amacı ortak bir vatandaş kimliği oluşturmak olan SosyalBilgiler dersinin çağın değişen şartlarına göre değişmesi, güncellenmesi kaçınılmaz birdurumdur. Konuyla ilgili önemli çalışmaları yürüten organizasyonlardan biri de 1990’lıyıllarda kurulmuş olan Ulusal Sosyal Bilgiler Konseyi’ (NCSS) dir. “Yeni Sosyal Bilgiler”hareketinin öncüsü olan bu konseyin son zamanlarda liderlik ettiği en önemli çalışmalardanbiri de Okul, Meslek ve Sivil Yaşam (C3) Çerçevesi adlı program çalışmasıdır. Bu çalışmaC3 Çerçevesinin temelini oluşturan Vatandaşlık, Ekonomi, Coğrafya ve Tarih disiplinlerineait kazanımlar ile 5,6 ve 7. Sınıf Sosyal Bilgiler Programında yer alan Gruplar, Kurumlar veSosyal Örgütler; Güç, Yönetim ve Toplum; Üretim, Dağıtım ve Tüketim; İnsanlar, Yerler veÇevreler; Kültür ve Miras adlı öğrenme alanlarına ait kazanımları karşılaştırmayıamaçlamaktadır. Nitel araştırma yaklaşımı benimsenerek gerçekleştirilen araştırmanınverileri doküman incelemesi yoluyla elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerdoküman incelemesi aşamalarına göre analiz edilmiştir. Araştırma sonucu genel olarakdeğerlendirildiğinde C3 Çerçeve programının 5, 6 ve 7. Sınıf Sosyal Bilgiler Programı’nakıyasla sadece Vatandaşlık, Ekonomi, Tarih ve Coğrafya disiplinlerini temele alan biryaklaşıma sahip olduğu, C3 Çerçeve programının adı geçen bu disiplinleri öğrenme alanıyerine “Disiplin Kavramları ve Araçları” başlığı, Coğrafya disiplininin Coğrafi Tasarımlar:Dünyanın Mekansal Görüntüleri, İnsan Çevre Etkileşimi: Yerler, Bölgeler ve Kültür İnsanNüfusu: Mekansal Yapılar ve Hareketler Küresel İletişim: Mekansal Yapıların Değişimi,Vatandaşlık disiplininin Sivil ve Siyasi Kurumlar, Katılım ve Müzakere, Süreçler, Kurallarve Kanunlar, Ekonomi disiplininin Ekonomi ile İlgili Karar Verme, Döviz ve Piyasalar,Ulusal Ekonomi, Küresel Ekonomi, Tarih disiplinin Değişiklik, Süreklilik ve Bağlam, BakışAçıları, Tarihi Kaynaklar ve Kanıtlar, Nedenler ve Kanıtlama adlı disiplin kavramlarıylaaçıklandığı görülmüştür. Ayrıca C3 Çerçevesindeki kazanımlarının, Ortaokul Sosyal BilgilerProgramında yer alan kazanımlara kıyasla daha kapsamlı, güncel ve uygulamaya dönükolduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.
Ortaokul Öğrencilerinin Harita Okuryazarlık Becerisi Yeterlilikleri Üzerine Bir Çalışma
(2021) Görmez, Erhan
Harita okuryazarlığı becerisi çocukluk döneminde kazanılması gereken ve etkili kullanımına bağlı olarak yaşamı oldukça kolaylaştıran önemli bir beceridir. Bu becerinin çocuklara kazandırılmasında önemli derslerden biri de sosyal bilgilerdir. Çalışmanın amacı da sosyal bilgiler dersini dört yıl almış ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin harita okuryazarlık becerisi konusundaki yeterliliklerini ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklemini 2018-2019 eğitim öğretim döneminde Van il merkezinde bulunan dört farklı ortaokulda öğrenim gören toplam 90 8. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veriler açık uçlu anket aracılığıyla toplanmıştır. Nicel bir yaklaşımın benimsendiği çalışmada veriler SPSS 21.0 paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Verilerin analizi için frekans ve yüzdelik değerlere bakılmıştır. Araştırma sonucunda ulaşılan bulgular incelendiğinde; öğrencilerin harita kavramı, haritada bulunması gereken kriterler, harita türleri, haritada kullanılan renklerin anlamları, haritadaki sembollerin anlamları ve yeryüzü kavramı gibi konularda yeterli bilgi düzeyine sahip olmadıkları; enlem ve boylam kavramlarını çoğunlukla “paralel ve meridyen” kavramlarıyla karıştırdıkları; Türkiye’nin koordinatlarını genelde karıştırdıkları ve verilen koordinatlara göre yer tespiti yapma konusunda tam bir yeterliliğe sahip olmadıkları tespit edilmiştir.
Ortaokul Öğrencilerinin Akademik Dürüstlük Değeri Hakkındaki Görüşleri
(2022) Erdem, Mustafa; Görmez, Erhan
Eğitim kurumlarında çocuklara kazandırılan önemli değerlerin başında akademik dürüstlük gelmektedir. Özellikle sosyal bilgiler dersinin içeriğinde bu değerin önemine değinen konular yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı da sosyal bilgiler dersini dört yıl almış ortaokul öğrencilerinin akademik dürüstlük kavramı hakkındaki görüşlerini ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 eğitim öğretim döneminde Van il merkezinde bulunan ortaokul 8. sınıfa giden 119 öğrenci oluşturmaktadır. Nitel bir yaklaşımın benimsendiği çalışmada veriler yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan veriler içerik analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda ulaşılan bulgular incelendiğinde; öğrencilerin çoğunluğunun akademik dürüstlük kavramının ne anlama geldiğini bilmedikleri; ödev yaparken en çok yararlanılan kaynakların kitap ve internet olduğu; ödev yaptıktan sonra çalışmalarında kaynakça belirtmedikleri; kaynakça kavramını kısmen açıklayabildikleri ama gerekliliği konusunda net bir bilgiye sahip olmadıkları görülmektedir.
A Research on the Internal and External Structure Features of Life Science Textbooks
(2023) Ersöz, Mehmet Akif; Görmez, Erhan
Bu araştırmanın amacı; hayat bilgisi ders kitaplarının dış yapı (genel tasarım, görseller) ve iç yapı (içerik, dil ve anlatım, etkinlikler, ölçme ve değerlendirme) özellikleri açısından yeterlik durumunu öğretmen görüşleri doğrultusunda incelemektir. Araştırmanın verileri Van İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda görev yapan ilkokul 1, 2 ve 3. sınıf öğretmenlerinden toplanmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından oluşturulan Hayat Bilgisi Ders Kitabı Değerlendirme Anketi'nden ve yapılandırılmış görüşme formundan yararlanılmıştır. Üzerinde görüş alınan ders kitapları 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Van ilinde okutulan, İlkokul Hayat Bilgisi 1. Sınıf Ders Kitabı (Pasifik Yayınları), İlkokul Hayat Bilgisi 2. Sınıf Ders Kitabı (Yıldırım Yayınları) ve İlkokul Hayat Bilgisi 3. Sınıf Ders Kitabı'dır (Dizin Yayıncılık). Araştırma, hem nitel hem de nicel yöntemin bir arada kullanıldığı karma yöntem anlayışına sahiptir. Bu açıdan karma yöntem desenlerinden biri olan çeşitleme deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri SPSS 26 paket programı ile nitel verileri de betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, hayat bilgisi ders kitaplarının genel tasarım ve kullanılan görseller açısından 1 ve 2. sınıf öğretmenlerinin çoğunluğu tarafından kısmen yeterli, 3. sınıf öğretmenlerinin çoğunluğu tarafından ise yeterli bulunduğunu göstermektedir. Ayrıca katılımcıların çoğunluğunun içerik, dil ve anlatım yönünden hayat bilgisi ders kitaplarını kısmen yeterli buldukları tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra katılımcıların çoğunluğunun hayat bilgisi ders kitaplarını etkinlikler, ölçme ve değerlendirme uygulamaları yönünden kısmen yeterli buldukları sonucuna da ulaşılmıştır. Genel olarak, katılımcıların çoğunluğu tarafından hayat bilgisi ders kitaplarının kısmen yeterli bulunduğu ve geliştirilmesi gerektiği araştırmanın ulaştığı en önemli bulgular arasındadır.
Sosyal Bilgiler Dersini Veren Öğretmenlerin Pandemi Öncesi ve Sürecinde Medya Kullanım Alışkanlıklarının İncelenmesi
(2022) Bilici, Nizamettin; Görmez, Erhan
Bu çalışmanın amacı sosyal bilgiler dersini veren öğretmenlerin pandemi öncesi ve süresince medya kullanım alışkanlıklarını incelemektir. Araştırmanın örneklemini 20202021 eğitim öğretim yılında Van ili ve ilçelerinde Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda görev yapan sosyal bilgiler öğretmenleri ve sosyal bilgiler dersi veren sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmaya gönüllü olarak 81 öğretmen katılmıştır. Araştırmada nicel verilerin toplanmasında Medya Araçlarını Kullanma Anketi (MAKA), nitel verilerin toplanmasında da yapılandırılmış görüşme formundan yararlanılmıştır. Araştırmanın nitel verileri betimsel analiz yöntemiyle, nicel verileri de SPSS 21.0 paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda yapılandırılmış görüşme formu ve MAKA kullanılarak elde edilen bulgulara göre; pandemi öncesine kıyasla internet kullanımında, özellikle WhatsApp ve Facebook gibi sosyal paylaşım uygulamalarının kullanımlarında, cep telefonu kullanım oranlarında, 3-4 saat ve 4 saat üzeri TV izleme aralıklarında, televizyondaki eğitici/belgesel programlar ile dizi/sinema tarzı programları izleme oranlarında ciddi bir artışın olduğu ve radyo dinleme sürelerinde çok az bir artışın olduğu tespit edilmiştir.
A Story for Each Day' by Tarık Demirkan in Terms of Value Teaching in Turkish Education
(2021) Kardaş, Seda; Görmez, Erhan; Kaya, Mustafa
Bu çalışmanın amacı Tarık Demirkan'ın Her Güne Bir Masal isimli eserinin değerler eğitimine katkısını incelemektir. Çalışma 'nitel araştırma yöntemi 'ne uygun olarak yapılmıştır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden 'doküman incelemesi' kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen 'Değer İnceleme Formu' kullanılmıştır. Çalışmanın materyalini Her Güne Bir Masal eserinde yer alan 365 masal metni oluşturmaktadır. Verilerin analizinde niteliz analiz tekniklerinden betimsel analiz kullanılmıştır. Çalışmanın sonunda değer inceleme formunda yer alan ve kök değerleri de kapsayan 20 ana değerin incelenen masal metinlerinde farklı frekanslarla işlendiği belirlenmiştir. Masal metinlerinde işlenen değerler ve işlenme sıklıkları ve 365 masal içindeki oranları şu şekildedir: Yardımlaşma f=341 (341:365=0,93), Öz denetim f=183 (183:365=0,51), Dostluk 158 (158:365=0,43), Liderlik f=146 (146:365=0,4), Cesaret f=142 (142:365=0,38), Aile f=132 (132:365=0,36), Dürüstlük f=121 (121:365=0,33), Sevgi f=110 (110:365=0,30), Çalışkanlık f=85 (85:365=0,23) , Bilimsellik f=84 (84:365=0,23), Sabır f=67(67:365=0,18), İnanç f=66 (66:365=0,18), Nezaket f=61 (61:365=0,16), Saygı f=60 (60:365=0,16), Vatanseverlik f=54 (54:365=0,14), Adalet f=51 (51:365=0,13), Sorumluluk Alma f=49 (49:365=0,13), Misafirperverlik f=36 (36:365=0,09), Estetik f=33 (33:365=0,09), Sağlık f=23 (23:365=0,06). Değer çeşitliliği bakımından Her Güne Bir Masal eseri zengin bulunmuştur. Ancak masallarda yer verilen değerler işlenme sıklığının Türk masallarıyla kıyaslandığında kısmen yetersiz olduğu söylenebilir. Anahtar sözcükler: Türkçe eğitimi, masal, değer, değer iletimi.
An Investigation of Teacher's Attitudes and Views on Benefiting From Digital Games in Social Studies Course
(2020) Altun, Ayşe; Görmez, Erhan
Bu araştırmanın amacı sosyal bilgiler dersinde dijital oyunlardan yararlanmaya ilişkin öğretmenlerin tutum ve görüşlerini belirlemektir. Bu araştırmanın evrenini Van ili ve ilçelerinde görev yapan sosyal bilgiler giren öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini de İpekyolu İlçe Milli Eğitim, Tuşba İlçe Milli Eğitim, Edremit İlçe Milli Eğitim, Gevaş İlçe Milli Eğitim ve Erciş İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerine bağlı ortaokullarda görev yapan sosyal bilgiler ve sosyal bilgiler dersine giren sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmaya gönüllü olarak 192 öğretmen katılmıştır. Araştırmada nicel verilerin toplanmasında Dijital Oyunlardan Yararlanma Ölçeği'nden (DOYÖ), nitel verilerin toplanmasında da yapılandırılmış görüşme formundan yararlanılmıştır. Araştırmanın nitel verileri içerik analiz yöntemiyle, nicel verileri de SPSS 21.0 paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Nicel verilerin analizi için aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız örneklemler t testi ve tek yönlü varyans (OneWayAnova) testleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda yapılandırılmış görüşme formu ve DOYÖ kullanılarak elde edilen bulgulara göre; öğretmenlerin genel olarak sosyal bilgiler derslerindeki konu ve kazanımları dijital oyunlar aracılığıyla öğretme konusunda olumlu görüşlere sahip olduğu ama bu konuyla ilgili deneyimlerinin olmadığı; DOYÖ'nun alt boyutları (derste dijital oyunlardan yararlanma ile ilgili tutumlar, dijital oyunların olumsuz yönlerine yönelik tutumlar, dijital oyunların olumlu yönlerine yönelik tutumlar, dijital oyunların sınıfta öğrenmeye ve öğrencilere etkisine yönelik tutumlar) ile öğretmen yaş grupları, mesleki kıdem, öğrenim durumu ve cinsiyet gibi değişkenler açısından anlamlı bir farkın olmadığı tespit edilmiştir.