Balarısı Kanat Varyasyonunun Landmark Temelli Analizi: Van, Hakkari (Türkiye) ile İran'ın Bazı Bölgelerden Elde Edilen Bulgular

Abstract

Bu çalışma, Doğu Anadolu ve İran'ın belirli bölgelerinden seçilmiş bal arısı kolonilerinin geometrik morfometrik özelliklerini incelemektedir. Van ve Hakkari (Türkiye) illeri ile İran'daki sabit arıcılık kolonilerinden toplam 1738 işçi arının kanat örnekleri toplanmıştır. Örneklerin sağ ön kanatlarında 20 landmark noktası kullanılarak şekil ve boyut farkları incelenmiştir. Procrustes ANOVA, lokasyonlar ve arılıklar arasında önemli farklar olduğunu ortaya koymuştur (p<0.001). Kanonik değişken analizi (CVA) ve temel bileşen analizi (PCA), Gevaş ve İran örneklerinin diğer gruplardan farklılaştığını göstermiştir. Ayırıcı fonksiyon analizi, tüm lokasyonlar arasında önemli farklar olduğunu göstermiştir (p<0.0001). İran ve diğer lokasyonlar arasında belirgin farklar ortaya çıkarken bunu Gevaş ve diğer lokasyonlar arasındaki farklar izlemiştir. Hakkari örneklerinin Van örneklerinden ziyade İran örneklerine daha yakın bir dağılım paterni göstermesi araştırmada ilginç bir bulgu olarak ortaya çıkmıştır. Deformasyon ızgarası analizi, bu farklara katkıda bulunan belirli landmark noktalarını vurgulamıştır. Sonuçlar, bölgedeki geometrik morfometrik farklılıkların korunduğunu ortaya koymakla birlikte, göçer arıcılık faaliyetleri ve ana arı ticaretinin yol açabileceği melezleşme etkilerine de işaret etmektedir. Bu araştırma, bölgedeki bal arılarının morfolojik varyasyonunu anlamak için kritik temel veriler sağlamaktadır ve bölgeye uyum sağlamış yerel bal arısı popülasyonlarının korunmasının önemini vurgulamaktadır.